jueves, 21 de diciembre de 2017

Santo Estevo de Lousadela ( Sárria )

                          SANTO ESTEVO DE LOUSADELA
                                           1753
                    Veciños da parroquia
Fidalgos

01.-  ANTONIO QUIROGA  E SOMOZA , casado, 50 anos, dous fillos maiores. un menor, un criado maior, una criado.

02.-  PEDRO DÍAZ DE FREIJO E GUITIÁN , viuvo, 70 anos, dous fillos maiores, un deles casados, dúas netas , tres criadas.

03.-  MANUEL DÍAZ, casado, 30 anos, dous fillos.

                            Labregos

04.- ANDRÉS VÁZQUEZ , casado, 70 anos, xenro maior, casado, un neto menor, unha filla viuva e cinco netas.

05.- ALEXOS LÓPEZ, casado, 60 anos, un fillo maior, dúas fillas , unha criada.

06.- BLAS REYMÓNDEZ , casado, 60 anos, tres fillos menores, dúas fillas.

07.- CAIETANO FERNÁNDEZ, viuvo, 48 anos, un criado maior, un fillo menor, unha criada.

08.- IGNACIO LÓPEZ ,  casado, 66 anos, un fillo maior, unha filla, dúas criadas.

09.- BARTHOLOME DÍAZ , viuvo, 80 anos, un fillo maior, casado, dous netos,menores, unha filla, unhha cuñada e dúas netas.

10.- JOSEPH DIAZ, casado, 18 anos, tiña co el a súa nai.

11.- JUAN LOPEZ, casado, 38 anos, un fillo menor, a nai.

12.- JUAN LÓPEZ , viuvo, 46 anos, un irmán maior , unha filla, unha criada.

13.- JUAN LÓPEZ PUMARES, viuvo, un xenro maior, casado, dous netos menores, unha filla e unha criada.

14.- JUAN FERNÁNDEZ, viuvo, 60 anos, fillo maior, casado, outro fillo  e un neto menors, unha filla e unha neta.

15.- JUAN RODRÍGUEZ, casado, 50 años, un fillo menor, dúas fillas.

16.- JULIÁN LÓPEZ , casado, 55  anos, dous fillos maiores e unha filla.

17.- MATHIAS LÓPEZ, casado, 40 anos, unha irmá.  Polo seu oficio de zapateiro, exercido a cuarta parte do ano, obtiña un beneficio de 30 reais.

18.- MARCOS LÓPEZ, viuvo, 58 anos, un criado menor , dúas criadas.

19.- PEDRO SANTALLA E QUIROGA, casado, 47 anos, un fillo menor, un criado maior, dúas criadas, a nai.

                     Viuvas

20.-  MANUELA VÁZQUEZ, un fillo menor, catro fillas.

21.- ROSA RODRÍGUEZ , unha filla, unha criada e dous fillos menores.

Aparecen  82 individuos da veciñanza e 21 do persoal, e 20 reais por industria.

miércoles, 20 de diciembre de 2017

San Xulián da Veiga de Sárria ( 1753 )

SAN XULIÁN DA VEIGA DE SÁRRIA ( 1753 )

Parroquia do actual Concello de Sárria, que ata  1820 formou parte da Xurisidición do Marquesado de Sárria, no Partido da Veiga- Entre 1820 e 1823 integrouse no primeiro Concello Constitucional de Sárria.  Foi una das parroquias do segundo Concello sarriao, e en 1840 pasou  xa definitivamente  no terceiro Concello de Sárria. No eclesiástico formou curato coa freguesía de Santa Mariña de Rubín.

( Sucesivas denominacións : Sancti Iuliani de Veiga, San Jullao da Veiga, San Jillao da Veiga ). Eclesiásticamente aparece coa denominación de San Xulián da Veiga de Sárria, para distinguila da parroquia de San Xulián da Veiga  ( no Concello da Pobra do Brollón )

Estremas :  Principia a súa demarcación  a Levante no MARCO DO MORELLE,  de alí vai ao MARCO DE LAMAS DE MUIÑO,  de alí cortando ao Norte vai ao MARCO DE RIBAS ALTAS , de alí río arriba vai ata a CAL DA CASA NOVA , de  segue ao ao MARCO DOS TRANCOS , de aquel á FONTE DO CARDO de esta ao MARCO DO AGRO DA COSTA,  e de aquí volve fenecer  no MARCO DO MORELLE"

                              Veciños ( 1753 )
Fidalgos

01.- FRANCISCO PARDO,  casado, 45 anos, un fillo maior dos 18, tamén casado e dúas fillas.

02.- XOÁN DÍAZ DE FREIJO, casado de 40 anos, tres fillos menores dos 18, un tío Fidalgo  de 60 anos e dúas criadas.- Polo exercizo de taberneiro  reguláronlle un beneficio de 15 reais.

                           Labregos

03.- FRANCISCO GONZÁLEZ, casado, 60 anos,  2 fillos maiores,  un deles tamén casado, chamado Francisco, unha filla e dúas netas. Francisco González, polo exercizo de zapateiro obtiña un beneficio de 60 reais, na cuarta parte do ano.

04.- XOÁN GARCÍA, casado, 46 anos,  dúas fillas, unha delas casada con Domingos López de Vilar, de 35 anos,  e un neto menor. Pola actividade de zapateiro, Domingos López tiña unhha utilidade de  30 reais, na cuarta parte do ano.

05.- MARCOS REAL,  casado, 41 anos, tres fillos menores.- Polo exercizo de carpinteiro, na sesta parte do ano, tiña unha utilidade  de 30 reais de vellón.

06.- PEDRO PÉREZ  LABRADOR , casado, 45 anos,  tres fillos menores, unha filla e unha criada.
Como carpinteiro, na sesta parte do ano, tiña un gaño de 30 reais.

07.- ANTONIO MOURÍN, casado, 30 anos, a nai e dúas fillas.

08.- DOMINGOS RODRÍGUEZ, casado, 36 anos, unha filla, a sogra , unha tía e unha cuñada.

09.- DOMINGOS TOIRÁN, casado, 36 anos, un fillo menor, a sogra e unha cuñada.

10.- DOMINGOS MOURÍN, casado, 62 anos, un xenro casado, e tres netos menores.

11.- FRANCISCO GARCÍA , casado , 40 anos, catro fillos menores e  dúas fillas.

12.- FELIPE QUIROGA, casado, 27 anos, un cuñado  menor dos 18, unha tía e unha criada.

13.- XOSÉ GARCÍA, casado, 56 , un fillo menor e dúas fillas.

14.- XOÁN LÓPEZ, viuvo, 56 anos, un fillo maior , casado, un neto menor, unha filla e unha neta.

15.- XOSÉ CAPÓN, casado, 50 anos, dous fillos menores, un neto e una cuñada.

16.- XOÁN LÓPEZ, casado, 27 anos, unha filla , a sogra e catro cuñadas.

17.- PEDRO PAZ, casado, 27 anos, un cuñado maior, dous fillos maiores.

18.- PEDRO VILAR , casado, 36 anos, dous fillos menores, unha filla e a nai.

19.- ANTONIA DÍAZ, viuva  , dúas fillas.

Resultan 99 individuos que entran na veciñanza , 21 no persal  e 165 reais  vellón por industria.

                                  Cregos

20.- PEDRO RIVERA E QUIROGA, Cura Párraco, 80 anos,  un criado menor e unha criada.
                                 BENS E RENDAS DE ECLESIÁSTICOS

O APÓSTOLO SANTIAGO.- Percibe  por razón de Voto  de cada veciño  que labraba con xugada , medio ferrado de centeo , reunindo  oito ferrados e medio de pan centeo en cada un ano.

A FÁBRICA DA IGREXA DE SAN XULIÁN.-  Por razón de primicia  27 ferrados  de cento e  2 reais de vellón anuais.

PEDRO RIVERA E QUIROGA , CURA PÁRRACO,  posuía os bens do Igrexario.:
UNHA CASA  no lugar da Airexe de doce por oito varas ; Agra da Veiga ( 4 ferrados ), Toiral ( unha cuarta de ferrado ) ; O Barredo ( 2 ferrados ) ;  Toiral ( 5 ferrados ) ;  Toiral ( 3 ferrados ); Cortiña da Lama ( 3 ferrados ) : A Xorda ( 11 ferrados ); Prado da Fonte ( ferrado e medio );  Horto da Fonte ( una cuarta de ferrado ) ; Leiro do Agro ( 12 ferrados ); Leira do Monte  ( 20 ferrados ); O Monte ( 15 ferrados ); Leiro de Cerdán ( 10 ferrados ); Leiro de Cerdán ( 6 ferrados ); Leiro de Cerdán ( 4 ferrados ) ; Monte de Cerdán ( 5 ferrados ) ; Agro de Cerdán ( 28 ferrados );  Cerdán ( 12 ferrados );  Horto da Aira ( unha cuarta de ferrado ); Leiro da Aira ( 4 ferrados ).-  Percibe  os desmos maiores  que producen os termos da freguesía , agás a terza parte  dos de lugares antigos  que leva don Diego de Oca , veciño da cidade de Betanzos, e os do cura estaban regulados en  1.000 reais ao ano.- Polas pezas do Igrexario percibía o Arcediago  de Sárria, 6 ferrados de centeo , e por dereitos de procuracións  12 reais de vellón.- O Visitador  por dereitos de visita  percibía  12 reais. E ademáis  os bens estaban gravados  con 28 reais  de subsidio e excusado.  Gado propio.-  Dous porcos de ano e medio  e outros tres de a un ano.

                            EMOLUMENTOS DO COMÚN

Dez ferrados  de monte de primeira calidade , cara Sur, vinte de segunda, a Poñente e 170 de terceira , a Levante e Norte, no sitio do MORELLE . Estrema a Levante coa freguesía de San Sadurniño de Ferreiros, a Poñente, camiño público, Sur a freguesía de San Salvador de Vilar de Sárria 

                                    FONDOS DOCUMENTAIS

No Arquivo Diocesano de Lugo ( Praza de Santa María ), poden ser consultados  os libros que recollen partidas sacramentais, libros de Confrarías  e da Fábrica da Igrexa.  Os interesados en coñecer as súas liñas familiares  poderán seguilas, nalgúns casps, ata darredor
do ano 1600. Freguesías de San Xulián da Veiga e Santa Mariña de Rubín.

01.- Libro de Batismos ( 22.05.1680 / 17.07.1759 )
02.- Libro de Batismos ( 26.09.1759/ 21.04.1853 )
03.- Libro de Batismos ( 28.02.1852/ 10.09.1900 )
04.- Libro de Batismos ( 19.11.1900/...................)
05.- Libro de Matrimonios ( 11.02.1715 / 20.02.1806 )
06.- Libro de Matrimonios ( 29.01.1807 / 28.04.1853 )
07.- Libro de Matrimonios ( 24.04.1852 / 11.03.1941 )
08.- Libro de Matrimonios ( 25.03.1940 /..............)
09.- Libro de Defuntos ( 1.04.1807 / 19/10/1839 )
10.- Libro de Defuntos ( 14.03.1852 / 20/10/1882 )
11.- Libro de Defuntos ( 28.08.1881 / 5.08.1924 )
12.- Libro de Defuntos  ( 24.08.1924 /.................)
13.- Libro de Confirmacións ( 14.12.1964/..........)
14.- Libro de Rexistro de Sepulturas ( 1964 / ......)
15.- Libro de Fábrica ( 1660 / 1758 )
16.- Libro de Fábrica. Primicias ( 1717/1881)
        Legaxo de Fábrica de Rubín ( 1881/1892 )
17.-  Libro de Fábrica ( 1760 / 1922 )
18.- Libro de Fábrica Rubín ( 25.01.1823/.........)
19.- Libro da Confraría do Smo. Nome de Xesús ( 1724  a 1800 )
20.- Libro da Confraría do Santísimo ( 1765 a 1851 )

 Escritura da compra da Casa Reitoral , Sárria , 13 de novembro  de1920

Relación tomada do libro "Catálogo de los Archivos Parroquiales del Obispado de Lugo "
                                     ( Elías  Valiña Sampedro)

martes, 19 de diciembre de 2017

Concello de Sárria ( 1932 )

                             O CONCELLO DE SÁRRIA ( 1932 )

23 de xaneiro.- Nomeamento de Mario González Zaera como Axente Executivo da Zona de Sárria.- Comunicado do Gobernador Civil para que sexa respetada a propaganda da Igrexa Evanxélica.

27  de febrero.- Novo Recadador de Tributos: Dalmiro González Zaera. ESCOLAS: Dada conta de instancia suscrita por varios veciños  da parroquia de San Martiño de Loureiro, en súplica  de que o edificio que no seu día se constrúa para Escola Nacional da dita parroquia sexa emprazado no centro da mesma, chamado Campo da Igrexa, por ter novas de que outros elementos  do mesmo pobo  pretenden alzala noutro punto non axeitado, por non ser o céntrico, a Corporación acorda non procede,  polo de agora, resolver nada en relación coa petición , xa que o Concello nada ten acordado  en orde á construcción  de ningún edificio para o ensino  na parroquia de referenza resultando así a súplica fora de tempo.

5 de marzo.-  Licenza de obra para que Daniel Vázquez, de OuteiroReimóndez  faga unha cano Camiño de Ardiñal ( estrada a Piñeira )- Leonardo Prieto obtén licenza para facer un alpendre entre a Corga de Vales ( actual rúa Pedro Saco ) e a Corga da Alvarediña.- ESCOLAS
Antonio López Castro nomeado obreiro interino, por falecemento de Emilio López Castro, morto o 8 de febrero.  Petición dunha cartería para San Pedro de Froián.NACIONAIS.- Solicitude de creación de novas escolas nas parroquia rurais: 1.- Unha unitaria de nenos e outra unitaria de nenas  en Louseiro.- 2.-  Unha mixta para Arxemil e Maside, servida por mestre. 3.- Unha mixta en Betote,servida por mestre. 4.- Unha unitaria de nenos en Barbadelo, convertindo en escola de nenas a mixta. 5.- Unha mixta en Calvor, servida por mestre. 6.- Unha mixta en Corvelle servida por  mestra. 7.- Unha mixta en Cesar, servida por mestra. 8.- Unha mixta en Lousadela, servida por mestra. 9.-  Unha mixta el Piñeira, servida por mestra. 9.- Unha mixta en Vilar de Sárria, servida por mestre..........." E conciliando todos os Sres. Concelleiros  no criterio como primeira atención no Concello , a de difundir o Primeiro Ensino en todos os pobos que comprehende , ata que non quede nin una soa entidade  de poboación do mesmo  que non conte con escola gratuíta  para  educación e instrución da nenez , procurando así evitar a vergoña  do que resta de analfabetismo e diminuindo  a porcentaxe sensible dos inconscientes dos seus actos  e faltos de civismo, aínda recoñecendo o esforzo económico  que leva aparellado a creación das escolas  propostas, en especial tendo en conta  en conta o esforzo que supuxo a recente  creación das doce últimamente concedidas  a este Concello,  en votación nominal e por unanimidade acorda a creación de todas as as ditas Escolas Nacionais  propostas polo Consello Local de Primeiro Ensino e adquirir este  Concello o compromiso  de dotalas de material  de primeira instalación  e de sufragar os gastos de facilitar local  para o ensino e para vivenda dos Mestres , ou en defeto de isto último a indemnización correspondente da maniera prposta polo dito Consello Local.- Acordan adquirir unha bomba contra incendios.- Contribución con 50 pesetas  para o moimento  a emplazar en Jaca ( Huesca ) na honra de Galán, García Hernández , Euxenio Longas  e tres soldados que tomaron parte no alzamento de12 decembro de 1930.- Solicitude dunha Faculdade de Veterinaria para Lugo.

12 de abril.-  CAMPO PARA AVIACIÓN.-  O Sr. Presidente  pon en coñecemento da  Corporación que o 26 de  febreiro último aterrizaron no campo "Cha de Santa Marta" os capitáns de aviación  señores La Roquelle  e Barrón que espuxeron o moi probable que é que o Ministerio da Guerra estableza en breve nun dos campos ofrecidos para a Aviación Militar dentro do territorio desta rexión , una Base Aérea  para unha escuadrilla de avións lixeiros , ou sexa dos chamados de caza. Aproveitando esta oportunidade , con vistas ao progreso e ben dos intereses do pobo , e recordando que o Concello pleno en sesión de 22 de xullo  de 1927 acordou ceder gratuítamente ao Estado ou ao Consello Superior de Aeronáutica Militar a parte correspondente  a este Concello  do citado  campo "Cha de Santa Marta" . e que tamén o Concello de Láncara , no que se refire á parte que do mesmso lle pertence, motivando esas ofertas simultáneamente a incoación dun expediente hai tempo concluso , pendente só dos requisitos previos para o outorgamento  da correspondente escritura pública , e baseado nas  excepcionais condicións do repetido campo que por coñecidas en xeral  cre  non  é necesario enumerar  nesta ocasión , levárono á decisión dun público tanteo  da vontade do pobo neste asunto , para o que convocou  a unha reunión de veciños o domingo 28  do último expresado mes , sendo xeral e unánime o desexo da veciñanza  de que polo Concello se fagan todas as xestións  encamiñadas  a obter a concesión dunha Base Aérea, dando o Concello para iso todas as facilidades que lle eran posibles.
Xa neste estado  o asunto, compete ao Concello decidir cales han ser  as súas ofertas , de ntro do límite das súas posibilidades económicas, para mellorar no que sexa dable, as doutros pobos, o que, unido ás excepcionais condicións do campo, poden darnos, se non a seguridade de obter a concesión , si unha probabilidade relativamente maior.
E o Concello despois dun amplo cambio de impresións entre os seus componentes, por unanimidade e en votación nominal, acorda que sempre que se estableza  no  dito campo  unha Base Aéreo-Militar  permanente , comprométese a cumprir pola súa parte  a seguinte oferta:
1º.- Ratificar a instancia dirxida ao Ministerio da Guerra por este Concello, en consecuencia ao expresado acordou de 22 de xullo de 1927, relativa ao campo citado, na extensión superficial que O Estado xulgue necesario a tal obxecto, a cuxa demarcación  polo mesmo, presta o Concello absoluta e previa conformidade.
2º.- Construir nas debidas condicións  hixiénicas e de ornato  público, unha fonte e, se tamén fose convinte, un estanque ou depósito no dito campo, utilizando para iso  un ou varios manantíos  de auga potable que no mesmo existen, con promedio aproximado de 300 litros por minuto e permanente en todo tempo.
3º.- Construir, igualmente, unha estrada  de dez metros de larganza , debidamente afirmada , que una o punto que no seu día se sinale do tan repetido campo , coa estrada pertencente ao Estado , chamada de Ouviaño a Sárria, que constitúe actualmente  a estrema do campo  polo Surleste.
4º.- Facer tamén  por conta do Concello , o tendido dunha liña condutora de enerxía eléctrica deica  o punto do campo que no seu día se indique, para instalación de alumeado e forza motriz se esta fose necesaria , entendéndose  circunscrita esta oferta á instalación  da liña de que se trata.
5º.- Igual tendido da liña telefónica deica o aludido campo.
6º.- Subvencionar o Concello a liña diaria de servizo  regular de pasaxeiros pola expresada estrada  contigua ao campo, ao obxecto de que o percorrido de Sárria ao campo  e viceversa, que é duns seis quilómetros , resulte a prezo  moi reducido para o persoal de aviación  exclusivamente , e á fin de que, además, teña este toda clas  de preferenzas  que sexan dables  no dito traxecto.
7º.- Facilitar gratuítamente  e con carácter permanente  nesta vila , un local axeitado para instalación de oficinas afectas ao servizo da aviación.
8º.-  Facilitar nesta vila , tamén gratuítamente, aloxamento  axeitado  para o persoal de Aviación, durante o  período de tempo indispensable que o Estado invirta  na construción pola súa conta , dos edificios destinados ao efecto, así como o local axeitado para gardar os efetos e os útiles de Aviación  que non sexan os avións propiamente ditos.
Por último o Concello acorda  tamén por unanimidade  e en votación nominal, facultar ao Sr. Alcalde  amplamente, para que en nome e representación  da Corporación, faga ao Excmo. Sr Ministro da Guerra, ou a quen noutro caso proceda, os ofrecementos que quedan relacionados , a medio de atenta instancia  na que tamén se fagan constar  debidamente as aventaxes excepcionais do campo "Cha de Santa Marta", como son, entre outras, a súa considerable extensión, a súa planicie sen desniveis,  a súa situación case no centro matemático de Galicia, relativamente curta e a case igual distancia do litoral cantábrico, atlántico  e Portugal, a súa superficie enxoita  e firme,  asúa carecia absoluta de árbores, que poideran ser obstáculo á aviación e a súa proximidade  relativa á estación do ferrocarril do Norte de España, co demáis que crea convinte expoñer, facultándoo igualmente  para calquera outra xestión  que, en orde ao asunto do que se trata, crea preciso ou convinte facer, mesmo autorizar a correspondente  escritura pública de cesión  no seu día, para o caso de o campo for aceptado polo ramo de Guerra nas condicións  que quedan consignadas.

12 de abril.- Eliseo Buján  Vázquez  autorizado para facer acometida de auga na súa casa da Rúa Maior. - Antonio Pontón Rodríguez , de Teibente en San Sadurniño de Froián,  obtén licenza para facer  una palleira  na finca "Aira" , estremeira coa Corga de Barreiros.- A petición de autorización de  apertura dun pozo negro, feita por Manuel Caldeiro González quedou riba da mesa.-  Tamén quedou riba da mesa a petición de Constantino Díaz Incógnito para sementar centeo no Monte de Lama Longa.-  E o mesmo a feita por Manuel  Fernández López , de Vilaesteva,  pedindo  licenza  para abrir unha entrada de carro  na "Corga de Comporco" ( dos Remedios a Vilavesteva ).- ESCOLA DE SAN FIZ DE VILAPEDRE:  Visto  polo Concello  o informado en 9 dos correntes pola  Comisión Municipal de Fomento  en relación á instancia  de D. Ricardo Núñez Rodríguez, veciño de Vilapedre ( San Fiz ) , en súplica de licenza para construir  un edificio de planta baixa  no punto denominado Agro de San Fiz,  nos termos da mentada parroquia, e resultando do dito informe  que por se encontrar o emprazamento do dito edificio  a uns 25 metros   de distancia da estrada de Nadela Campos da Vila , sen que tampouco estreme  con ningún outro camiño público , non hai inconvinte  que se opoña  á tal construción , sempre que esta se axuste  na súa estrutura ás prescripcións  das Ordenanzas municipais  que lle son de aplicación, a Corporación, en votación nominal epor unanimidade  acorda conceder  a licenza de que se trata, salvando o dereito  de propiedade,  sen perxuizo de terceiro, con suxeición ás disposicións das Ordenanzas municipais  que lle son de aplicación , e pagamento  do arbitrio municipal correspondente , facultando ao Sr. Alcalde  para que en nome e representación  da Corporación  expida  a correspondente licenza.
Denuncia de Pedro Pérez Rivas , de Corvelle, por apropiación de camiño público da Aira de Díaz  ( Pasa a informe ).- Solemnidade do 14 de Abril: Contrata  dunha Banda de Música, xantar extraordinario para os presos e os residentes no Asilo, disparo de foguetes  e telegrama dirixidos ás altas autoridades da República.-  Carterías:  Solicitude de novas carterías para Lier e Barxa, e enadir a de Santo André de Paradela  a Biville.-  Arranxo de fontes:  Fonte de Nespereira, Fonte de Lama Redonda en Farbán,  Fonte de Castromeixe ( Biville).-  Fonte de Vilar de Barbadelo.-  Fonte de Vilar da Torre ( Loureiro ),  Fonte do Pereiro ( Santo André de Paradela).-  Camiños:  do Calvario a Loureiro,  Corga de Pude en San Pedro de Froián, de Lezoce a Corvelle, do Mazo de Callás á igrexa de Albán,  o de Teiboi de Arxemil a Santalla , de Cedrón a Baxán, - Estudo para o lastrado da Praza de Xoán María López, acordando derrubar o quiosco da música que estaba no centro  e facer outro novo pegado á igrexa .- Acordo de adquisición de 10 bancos de ferro de fundición para a praza.- Aprobación de facer beirarrúa na costa do Murallón.-  ESCOLAS.-  Acordan facer xestións para que a Sociedade "Hijos del Distrito de Sárria  en La Habana"  ceda en propiedade  a este Concello os edificios que actualmente ten en construcción  con destino a Escolas Nacionais en Biville, Santiago da Veiga e Louseiro.- Acordo de facer un "Plano de Poboación".- Licenza para que se ausente o concelleiro Antonio González Méndez.- Expediente de prófugos.

16 de maio. - Elaboración do Orzamento.-  Axuda de 1.000 pesetas para as festas patronais.-  Novo peón municipal , Manuel López Losada: soldo de 1.000 pesetas ao ano.

27 de xuño.- Acordan delegar no alcalde  a asistenza  á reunión de discusión do Estatuto Galego. Será sustituído por Antonio Sánchez Arias.- Pola visita da Tuna Escolar Coruñesa autorizan o gasto de 177 pesetas, Pola Festa Nacional: 126 pesetas.-  Conceden licenza a  Xosé Rodríguez Castro para facer unha  nha casa na Corga de Formigueiros.

30 de xuño.- Orazamento.- Gastos e Ingresos: 224.441,59 pesetas.

5 de setembro.- Solicitan  licenza de acometidas no servizo de augas: Xoán Amil Monteagudo, Carme Carrozas López e Henriqueta Fernández Méndez.-   CONCURSO DE AVIACIÓN: O Sr. Presidente da conta á Corporación  de carta recibida do que o é  da Federación Aeronáutica  Española , presentándolle a de D. Xosé Pérez Pardo, Vogal da Comisión executiva  da dita Federación , que veu  en revisión dos campos de aterraxe  da vindeira volta "Copa de España", enterándoo o dito señor  que na 2ª etapa da Volta  de referencia áchase  comprehendido o noso campo "Cha de Santa Marta"  e fixada a data para o 17 dos correntes . A Corporación, tendo en conta a importancia nacional do concurso  de que se trata para o fomento da aviación civil española e en especial para que se amplíe a este sector da aviación o coñecemento do noso campo, por unanimidade e en votación nominal acorda:  1º.- Adquirir por conta deste Concello unha copa artística  cuxo coste non pase de 150 pesetas, coa inscrición correspondente , ao obxecto de ser doada ao piloto de relativo máis...... 

1 de novembro.- Nomeado  Román García Varela representante  para una entrevista co ministro de Traballo e Previsión en solicitude de autorización de que o comerzo abra os domingos.- Prórroga dos orzamentos.-  Autorización de acometidas do servizo de augas para as casas de Tareixa Herrero Pisabarro e Manuel Darriba Olmo.

23 de novembro.- Custe do anuncio da subhasta  do alumeado público: 34,05 pesetas.- Aportación para a  homenaxe a Xacinto Benavente:  25 pesetas.- Subvención para o Seminario de Estudos Galegos : 100 pesetas.-  Apertura de conta no Banco da Coruña.- Aprobación dos gastos de instalación de calefacción por auga quente.

30 de novembro.- Manuel Pérez-Batallón  solicita permiso para levar dous canos , na Avenida do Campo da Feira, dende a Horta de Batallón ao Prado de Tomás ( agora chamado Prado de Batallón ). Xubilación do empregado municipal Manuel Díaz.-  Supresión da partida destinada a Direitor da Banda de Música , por non existir  a banda e non se conta con material.- Subvención para o Asilo do Barrio do Mazadoiro: 625 pesetas. - Pago de 300 pesetas ao Apoderado do Concello de Sárria na cidade de Lugo.- Ampliación do número de gardas muicipais  coa creación de dúas novas prazas - O máis antigo será promovido a cabo , co soldo de 1.650 pesetas, e os demáis a 1.500 pesetas.- Ampliación das prazas de empregados administrativos.- Empregados: Ordenanza porteiro, dous obreiros, encargado do cemiterio e encargado do reloxo ( 1.650 , 1.000 , 730 e 200 pesetas )Escribentes:  4 pesetas por día e 1 peseta por hora.- Axuda para as festas patronais: 1.00 pesetas.-  ESCOLAS: Acordo de creación dunha escola nacional de nenas  en Farbán, convertindo a mixta en escola só de nenos, co mesmo distrito escolar ( Farbán, Albán e Reimóndez ).

14 de decembro.-  Satisfación polo nomeamento  don Rafael Sánchez-Guerra  e Sáenz como  Secretario Xeral  da Casa Oficial do Presidente da República.  

15 de decembro.- Manuel López Osorio ( de San Miguel de Vilapedre ) nomeado  Depositario de Fondos do Concello.

31 de decembro.- Adxudicación na subhasta do alumeado a favor  de Xosé  Gayoso Fernández  en 10.430 pesetas, sendo gratis o consumo dos tres días de festexos.- Aprobación das contas de igresos e de gastos.


lunes, 18 de diciembre de 2017

Concello de Sárria ( 1931 )

                                         1931

30 de xaneiro.- Nomeamento de tenentes de alcalde:  Cándido López Lópea, Emilio Zaera Vázquez,  Nestor González Fuentes e Xesús Abad López.

5 de febreiro.- Toma de posesión do novo alcalde, Cándido López López.

15 de marzo.-  Fixan en 19 o número de concelleiros do novo Concello.

18 de marzo.-  Aprobación  da Xunta Administrativa da Pena.

29 de marzo.-  Aprobación  de Xuntas Administrativas en Loureiro e Santiago da Veiga.

                  14 de abril: Proclamación da II República Española

Concelleiros eleitos, segundo o número de votos :  Antonio González Méndez , Xosé Moreira Rodríguez, Antonio Valiña López, Pedro López Vázquez,  Clemente López Rodríguez,  Antonio Sánchez Arias, Manuel Pardo Armesto, Manuel González López,  Xosé Ramón castro López, Xosé Vázquez López , Manuel Valladares López, Delfín Yebra Vázquez , Fernando Taboada de Zúñiga, Modesto Pardo Rodríguez , David López Rivas , Enrique López Álvarez, Santiago Pombo Pombo, Xoán Manuel Somoza García, Xosé Loureiro López.
                             
23 de abril.-  Posesión da Comisión Xestora Interina de nomeamento gubernativo, efectuada por  Xesús Abad Díaz. 
Presidente : Camilo  González Macía. Xestores: Dalmiro González Macía, Vicente Páramo Losada, José Fernández Márquez. Realización do arqueo de contas.

24 de abril.-  Satisfación pola proclamación da República en ben de España , nos cocpdetos de liberdade , xustiza e progreso , que constitúen o seu programa, e que se felicite ao Goberno , expresándolle sincera adhesión e ferventes votos polo triunfo da Democracia española.- Garda Municipal: Un diurno ( servizo no Matadoiro e Tablaxerías ) e dous de noite, de 21 ás 4 horas.

30 de abril.-  Festa do Traballo.- Celebración  con actuación da Banda de Música,  por conta do Comité Republicano.- Leonardo Prieto  López pide licenza para facer un forno na Corga de Vales ( actual rúa Pedro Saco ).-  Pedro Páramo Arias, párraco de Meixente, solicita licenza para facer una Casa-Escola no Castelo.- Reparación da porta do Cemiterio Municipal.- Arranxo do Camiño da Ponte Ribeira.- Adquisición de bandeiras ( republicana e galega ) e de carimbos ou  selos oficiais.

7 de maio.-  Novos nomes para as rúas da vila :  Casares Quiroga ( antes Porvir );  Liberdade ( antes Alfonso XIII);  14 de Abril ( antes Raiña Victoria ) ; Capitán Galán ( antes Rúa Maior ); Alcalá Zamora ( antes Praza da Constitución ). Licenza para o forno de facer pan a Xesús Neira Seijido de Goián.- Autorización de obras na Casa Reitoral de San Xulián da Veiga.-  Petición de creación dunha escola en San Fiz de Reimóndez.- Licenza ao secretario  Ernesto López Martínez para vacacións.-  Resolución sobre a "Corga de Pérez" en Corvelle.

5 de xuño.-   Alcalde:  Xoán Manuel Somoza García-
Tenentes de Alcalde: Antonio Sánchez Arias , Antonio González Méndez, Manuel Pardo rmesto, David  López Rivas. Síndico : Modesto Pardo Rodríguez.

5 de xuño.- Ramiro Armesto López, de Farbán, autorizado para o alargamento dun camino para acceso a unha Pedreira.- Autorización para facer una alcantarilla no nº 57 da Rúa Maior.- Arqueo de fondos existentes no Concello:  61.007, 36 pesetas.

11 de xuño.-  Aprobación do expediente de prófugos.

12 de xuño.-  Só concurriu o alcalde ao Plenario.

19 de xuño.- Só concurriu o alcalde ao Plenario.

27 de xuño.- Designación de Comisións: Facenda e Orzamentos, Gobernanza,  Fomento e Abastecementos.-  Autorización de acometida de augas a  Alfonso Alcalde Santander, na Rúa Benigno Quiroga.-  Solicitude de  reapertura da Oficina de Telégrafos , pechada por xubilación do encargado.

3 de xullo.- Eduardo Antonio  Gómez Rodríguez, fotógrafo,  autorizado para enganche no servizo de augas na Rúa Maior   43. Concesión  de nicho en propiedade  a Xosé López Soto.- Regulación do consumo de auga.-  Requerimento aos veciños para arranxo  de canos e baixantes de augas pluviais.-  Venda do "Camiño de Pérez" en Corvelle.

11 de xullo.-  Aprobación do gasto de 376 pesetas para arranxo da casa do mestre de Sárria.-  Concesión da axuda de 50 pesetas para as festas do San Xoán ( 23 e 24 de xuño ).- Enganche de augas no nº 62 da Rúa Maior ( Xosé Viñas López).

20 de xullo.-  Os veciños de Louseiro solicitan unha axuda de  2000 pesetas para as obras das Escolas promovidas pola Asociación Fillos do Distrito de Sárria en La Habana. A petición quedou riba da mesa para estudo.- Ultimación de expediente de creación de escolas.- 50 pesetas de axuda para a Tómbola de "La Unión".

31 de agosto.- Contas de Ingresos.- Autorización dun alpendre en Lousadela, "Camiño de Abelairas".- Solicitude de Carterías  en Barbadelo, Biville, Cesar e Louseiro. -Arranxo do Camiño  das Nogueiras en Ortoá ( 300 pesetas ).- Necesitan acondicionamento camiños en Betote, Lezoce, Barbadelo ( Vilei e Baxán), San Fiz de Reimóndez, Santo Estevo e Tosal.- Concesión de 100 pesetas  para camiños de Regueiro, Teibente e Quintela.- 150 pesetas para o Camiño de Santo Antolín á estrada de Becerreá.- Apertura de expediente para arranxos de camiños "Raiceira" á estrada do Oural ao Incio,   en San Sadurniño de Froián   e Camiño Real de Cervos a o Mercado da Serra.- Arranxo de Pontóns: Pezais, na Pena e Goimil.- Arranxo da Travesa dos Fornos.- Arranxo do Depósito de Cadáveres no Cemiterio Municipal.- Arranxo da Avenida da Feira.- Novo proxecto de acondicionamento da Rúa Maior.- Expediente para a contratación de alumeado público por electricidade.- Normas sobre o peso do pan.- Compra de medidas para grá ( ferrados ) para uso no Mercado dos Domingos.- Adquisición de carimbo ( selo )mnpara Veterinario Municipal.- Normas sobre o sacrificio  de gado.- Tarifas aplicables nas Tablaxerías ( "Carnicerías").

7 de setembro.-  Peche no Souto de Ardiñal, en Callás, feito por Manuel Carrozas.-  Deron conta  de instancia suscrita por Ricardo Núñez Rodríguez , veciño de San Fiz de Vilapedre, en súplica de licenza  para a construcción dun edificio no Agro de San Fiz, a Corporación  en votación nominal  e por unanimidade acordou pase á Comisión de Fomento para estudo previo.- Arranxo da Fonte do Sisto en Meixente.- Aprobación de obras nos Pontóns  da Veiga e de Sobrado  en Louseiro, e da Ponte de Valiñas na Pinza.- Escolas de San Martiño de Louseiro :"....... O concelleiro Fernando Taboada de Zúñiga pon en coñecemento  da Corporación  que no punto denominado Barrio pertencente á parroquia  de San Martiño de Louseiro, en virtude de aportacións feitas en metálico polos naturais do país residentes en América e aportación persoal  de todas clases, prestada polos veciños da expresada parroquia ,  con residenza na mesma  construiron e teñen  e n perfeto estado de poder ser utilizado  un edificio  que reúne como feito ao obxeto  todas as condicións hixiénicas e pedagóxicas para poder  instalar dentro del dúas Escolas Nacionais, con locais capaces e independentes  un para nenos e outro para nenas, contando ademáis con habitacións axeitadas , tamén independentes, para destinalas  a vivenda do Mestre e Mestra , e en consecuencia propón e interesa da Corporación, se sirva  esta acordar se  solicite do Ministerio de Instrución Pública, a creación dunha Escola Nacional de Nenos  e outra de Nenas na expresada parroquia, para así poder utilizar o mentado edificio, expresamente construido  en ben do ensino público , que é sen dúbida o mellor  co que se conta nos demais pobos do termo municipal.  a Corporación estimando  a proposta do expresado Sr. Concelleiro, por unanimidade  e en votación nominal  acorda solicitar a creación  unha Escola Nacional de nenos  e outra de nenas en Louseiro e que se faga todo o demais necesario para cumprimento deste acordou, dándolle ao efeto  un amplo voto de confianza  ao Sr. Presidente, xestión que este acepta no acto no ben do ensino , agradecendo  esta mostra de confianza da Corporación.- Alargo do Camiño do Hospital a Treilán.  Renovación da Xunta Pericial ( consumos).

19 de outubro.- Contas de Ingresos.- Gastos: 208 pesetas  para tapar dous furados grandes abertos  pola chea do río Sárria no Agro da Ponte Ribeira.- Axuda  de 30 pesetas  a Gregorio Fernández barrio, pobre de solemnidade, de 83 anos, para que vaia aos baños a Lugo ( Balnario ).-  Acordo de hixienizar o Pozo de Outeiro en Ferreiros.- División da Escola de nenas de Sárria , para, por trámite de urxenza, facer dúas aulas.- Redación do prego de condicións  para alumeado público por electriciade e nos edificios municipais.- Casas-Escola: Quedan para estudo as subvencións para as de Vilamaior e  San Miguel de Vilapedre.-  Prorrogación dos orzamentos.-  Nomeamento de escribente fora de plantilla a favor de Xosé López Limeres, co soldo de 5 pesetas diarias.

9 de novembro.- Licenza de obras a  Ramón Mourelo de la Bastida na Avenida da Feira.-  Aprobación do acondicinamento de  camiños , pontóns e fontes : 1.- Do camino de Albán aCedrón  pola Ciguñeira. 2.- Da Feira de Vilamaior a Vilamaior.- 3.- Alcantarilla na Corga de Requeixo,da estrada de Sárria a San Martiño de Castro á Estación. 4.- Reparación da Ponticela, no Camiño de Barreiros a Ortoá. 5.- Camiño dos Remedios a Pape. 6.- "Corga de Vales", en Sárria. 7.- Camiño de Betote a Lousadela. 8.- De Fontela á Pontella, en  San Salvador da Pena. 9.-  Camiño da Lamarrigueira á Ciguñeira. 10.- Camiño  desde a estrada á Corga da Ponte en Biville. 11.- Camiño da Airexe a San Mamede do Camiño.-  Pontóns: 1.- Pontón de Crecente ( Vilar ). 2.-Pontón de Paderne ( Vilamaior ).3.- Pontón de Cervos ( Barbadelo-Maside ). 4.- Pontóns da Veiguiña ( Vilar de Sárria ).  Arranxo de Fontes:  1.- Fonte do Barrio ( Louseiro ).2.- Fonte de Outeiro ( Goián ). 3.- Fonte Vella ( Vilar do Monte ).4.- Fonte da Brea ( A Pinza ). 5.- Fonte de Biville. 6.-Fonte de Pape ( Cesar ).- 7.- Fonte da Tuiña ( Lousadela ).8.- Fonte de Castelo ( Loureiro ). 9.-  Fonte de Peruscallo ( Belante ). 10.- Fonte de Pintín ( Calvor ). 11.- Fonte de Arxemil ( Santalla ).12.- Fonte de Cortiñas ( Biville ). 13.- Fonte de Castelo dos Infantes, 14.-Fonte de Baixo e Lavadoiro en Lier. 15.- Fonte de Treilán ( Requeixo ).16.-  Fonte da Ponte Ribeira ( Sárria ). 17.- Fonte do Sisto ( Meixente ). -  Axuda para o Camiño das Ribeiras de Pereiro ( Corvelle ) e 160 pesetas máis para o de Santo Antolín.-Prego de condciións para  submisntro  eléctrico para o alumeado.- Fixación de días inhábiles  para 1932: 24 de xuño,  25 de xullo, Día de Galicia, e Martes de Antroido.- Praza de Abastos: Acordo  de elevación de u metro do muro do circundo, dotación dun deposito e dunha bomba de auga.- Acordo de dotación na Rúa Maior  de soleira de granito.

sábado, 16 de diciembre de 2017

San Xulián de Chorente

         SAN XULIÁN DE CHORENTE ( Sárria )

Parroquia do actual concello de Sárria que ata 1820 formou parte da Xurisdición do Marquesado de Sárria e eclesiásticamente  estaba integrada no Curato de San Xulián de Chorente, San Sadurniño de Froián e San Mamede da Chanca. Entre 1820 e 1823  estivo incluída no Concello Constitucional de Sárria. Entre 1835 e 1840 , recuperado o réxime municipal , seguiu tendo a Sárria por cabeceira e en 1840 entrou no terceiro concello de Sárria  , no que permanece dende entón.

( Datos obrantes no Catastro do Marqués de la Ensenada, Arquivo Provincial de Lugo )
       
                                        1753

O Marqués de Sárria percibía dos seus vasalos leigos  do estado chao e que labraban con xugadas as rendas de fanegas e servizos: 32 ferrados de pan centeo  e doce reais  e dez maravedís de vellón.

Estremas: " Principia a demaracación  no MARCO DA MODORRA, que está a Levante,do que segue ao MARCO DA CHOUSA DA CABARCA,  de este ao MARCO DO ESPIÑO, e de alí ao MARCO DE VILAR DE MARÍA, que todos estes fan de división  á outra freguesía  de San Sadurniño de Froián,  e do dito sitio corta pola PONTE DO LAMEIRO, á FONTE DE AMBOADE,  e PORTO DE BOIS, de alí á PENA DA AIRA,   de esta á PENA DOS OLLOS, e polo alto do COTARELO , confinando coa de San Miguel de Piñeira,  vai ao MARCO DE PENALONGA,  que a divide da de Santiago de Nespereira; e da dita pena segue  á FONTE DO SALGUEIRO; de esta ao MARCO DA CHOUSA DA LAMA, de alí estremando coa freguesía de San Cristovo da Cervela, pola FONTE DAS CASAS VELLAS vai ao MARCO DE VILAVERDE, e polas LAGAS DO OURAL ata a PENA DO CONDE que divide tamén a de San Miguel de Vila de Mouros, e do dito marco ao PORTO DO OURAL, e de alí volve ao MARCO DA MODORRA, sinalado por primeira demarcación.

Emolumentos do común:

MONTE DO COTARELO.-800 ferrados de monte : 20 ferrados  de primeira calidade á parte do Norte,  100 ferrados de segunda calidade á parte do Sul, 480 ferrados de terceira na parte de Levante, e  200 inútiles á parte de Poñente. Estremas: Por Levante con propiedades dos veciños, a Poñente freguesía de Santiago de Nespereira, a Norte con San Miguel de Piñeira e ao Sur con San Cristovo da Cervela.

MONTE DAS NOCELLAS.- 200 ferrados de monte, a pasteiro, : 24 de primeira calidade á parte do Norte, 76  ferrados de segunda calidade 80 ferrados de terceira a Levante e Sur e  20 inútiles por natureza , á parte do Poñente. Estremas : A Levante con San Sadurniño de Froián, a Poñente, Norte e Sur, bens dos vecinos.

MONTE DO RAPADOIRO :  200  ferrados de monte, a pasteiro: 20 ferrados de primeira calidade na parte do Sur, 60 ferrados de segunda ao Norte, 80 ferrados á parte de Levante e 40 inútiles á na parte do Poñente. Estremas: Norte, San Pedro de Froián,  a Levante con San Sadurniño de Froián, Poñente e Sur, con popiedades dos veciños.

MONTE DE AMBOADE  : 150 ferrados : 15 ferrados de primeira calidade á parte do Poñente;  de segunda calidade 10 ferrados  a Levante e 125 ferrados  de terceira a Norte e Sur. Estremas: Levante, freguesía de San Pedro de Froián, Norte, coa de San Mamede da Chanca e Poñente e Sur con terras dos veciños.
                                           VECIÑANZA EN 1753
FIDALGOS
MELCHOR MALDONADO, 34 anos, casado, ten un criado maior e una criada. Exercía o oficio de organeiro.

ANGEL PÉREZ

..............casado, un irmán maior,  un xenro casado chamado Bernardo López, de 30 anos, este ten un fillo menor e una criada. E polo oficio de arrieiro que exercía Bernardo López reguláronlle una utilidade de 250 reais de vellón.

DOMINGO LOPEZ,  40 años, casado, un fillo maior, casado, un menor , unha filla e unha neta.

DOMINGO BUJÁN, 54 anos, casado , o seu fillo maior Josep Buján, casado, outros dous maiores , un menor e unha  filla.Polo exercizo do oficio de xastre  , na terceira parte do ano, tiña unha utilidade de 80 reais.

FRANCISCO GONZÁLEZ, 56 anos, casado, tres fillos menores, tres fillas.

FRANCISCO RODRÍGUEZ , 60 anos, casado , dous fillos menores, unha filla e unha criada.

GREGORIO FERNÁNDEZ, 36 anos, casado, una filla e a nai.

ISIDORO GONZÁLEZ , 80 anos, viuvo, un fillo casado maior, un menor ... unha filla e dous netos menores.

JUAN DE LOSADA,52 anos, casado, un irmán maior casado, e este tres  fillos menores e unha filla. Polo oficio de arrieiro, reguláronlle un beneficio de500 reais de vellón.                                                                                                                          
JUAN LOPEZ, 46 anos,  casado, a nai, tres fillos menores, dúas fillas e cinco irmás.Polo traballo de arrieiro  tiña una utilidade de 150 reais de vellón.
                                                         
JUAN  VÁZQUEZ, 34 anos, casado, a nai, un tío maior, un irmán menor, dúas irmás e dúas fillas.

JUAN GONZÁLEZ , 44 anos, casado, catro fillos menores  e dúas fillas.

JOSEPH LOPEZ, 60 anos , casado, un fillo maior, tres fillas, a Domingo González, maior, xenro seu. Polo exercizo do oficio de xastre, a terceira parte do ano, reguláronlle 80 reais.

JOSEPH DO  SISTO,  30 anos, casado, un fillo menor e dúas fillas.

JOACHIN DO SIO , 60 anos, casado, un fillo menor, dúas fillas.

JOACHIN ALONSO DÍAZ,  60 anos, viuvo, fous fillos maiores, un deles Diego Alonso Díaz, casado, un fillo deste menor e tres fillas. E polo oficio de arrieiro cunha cabalería Diego Alonso obtiña a utilidade de 80 reais.

MANUEL LOPEZ , 45 anos, casado,tres fillos menores, tres fillas, a sogra e unha cuñada,

NICOLAS FERNÁNDEZ, 50 anos, casado.

PEDRO GONZÁLEZ , 52 anos, casado, cinco fillos menores e unha filla.

SANTIAGO GARCÍA , 70 anos, viuvo, tres fillas, a nora viuva e dúas fillas desta.

THOMAS FERNÁNDEZ, 60 anos, viuvo, un fillo e una neta.

Resultaban 169 individuos  que non están incluídos no persoal e 35 que entran nel.Por industria resultaban 4.753 reais vellón.

                                                      DICCIONARIO MADOZ          ( 1845 )

SAN XULIÁN DE CHORENTE.- Freguesía na provincia e diocese de Lugo ( 6 légoas ), partido xudicial e concello de Sárria ( 1 ). SITUACIÓN: en territorio montuoso e elevado con boa  ventilación, e CLIMA  frío e húmido; as doenzas máis común son pulmonías, febres e reumas; comprende os lugares de Carballo, Airexe, Lamachín, O Oural, O Pacio, Quintá, Sanguñedo, A Tolda, Traslodeiro e Vilaverde, que reúne  35 CASAS de poucas comodidades . A igrexa parroquial  ( San Xulián ) , é matriz de San Sadurniño de Froián; o curato de primero ascenso e padriado leigo, que exerce don Xoaquín Losada , dono da casa de San Sadurniño. O TERMO confina ao Norte con San Mamede da Chanca ; polo Leste co indicado anexo; por Sur con Rubián de Cima e San Miguel d  Vila de Mouros, e polo Oeste con Santiago de Nespereira; ten fontes de boa auga. O TERREO no xeral de mala calidade; hai arboredo de carballos e castiros na parte do Norte, e os montes están despoboados. O  CAMIÑO que se dirixe a Sárria, está en mal estado; o CORREO recíbeno da capital do partido; PRODUCIÓNS: centeo, patacas, liño, nabos, castañas ,  herbas e pasteiros; cría gado vacún, porcos, ovellas e cabras; hai caza de perdices  e lebres. INDUSTRIA: a agrícola e un muiño fariñeiro. POBOACIÓN: 35 vecinos e 161 almas. CONTRIBUCIÓN: co seu concello.

                           BENS E RENDAS DE ECLESIÁSTICOS

FRANCISCO XAVIER  LOSADA, CURA PÁRRACO
 Posuía os bens propios do Igrexario:

UNHA CASA  de un alto  en San Xulián de Chorente de 18 varas de longo por 10 varas de largo, a carón da igrexa parroquial e dando fronte ao camiño.
Cortiña da Osía ( 1 ferrado ), Monte da Osía ( medio ferrado ), Prado da Fonte ( un ferrado ), Monte da Fonte ( ferrado e medio ), Horto da Fonte ( medio ferrado ), Leiro da Lama ( ferrado e medio ,  Cortiña de Cachufeiro ( unha oitava de ferrado). Eran bens beneficiais.

JOSEPH  VALCARCE, PRESBÍTERO , VECIÑO DA VILA DE SÁRRIA.
UNHA CASA tarrea , no lugar do CARBALLO, de sete varas por 14 varas en cadro, Monte da Veiga ( dous ferrados ),  Cortiña do Pedregal ( ferrado e medio ), Horto do Pedregal ( unha oitava de ferrado ),  Cortiña do Pedregal (  medio ferrado ),  Monte do Pedregal ( medio ferrado ), Cortiña da Asadoira ( unha cuarta de ferrado ), Cortiña do Pedrega ( medio ferrado ), Leiro da Teidela ( una cuarta de ferrado ), Leiro da Agriña ( medio ferrado ),  Leiro da Agriña ( unha terza de ferrado ) , Leiro de Fontelas ( medio ferrado ), Monte da Veiga ( un ferrado ), Leiro da Carría ( medio ferrado ), Leiro da Pedra de Outeiro ( una oitava de ferrado ), Leiro dos Cepos  ( ferrado e medio ), Leiro do Pontón da Veiga ( dous ferrados ), Leiro da Corga da Veiga ( unha cuarta de ferrado ), Leiro da Corga da Veiga
( un ferrado ), Cómbaro ( tres ferrados e medio ), Leiro do Pereiro ( dous ferrados ), Cortiña dos Tallos ( un ferrado ), Cortiña dos Toxás ( medio ferrado ), Prado do Cano (un ferrado ), Leiro das Tolas ( ferrado e medio ), Leiro das Tolas ( un ferrado ), Leiro das Tolas ( sete ferrados ),  Leiro das Rozas ( tres ferrados ),  Leiro de Agrelos ( ferrado e medio ), Leiro de Arriba ( un ferrado ),  Leiro do Pereiro Miudo ( un ferrado ), Leiro do Forno ( un ferrado ), Leiro do Pereiro Miudo (  un ferrado ).
Todos eses bens eran propios del e estaban adscritos   a título da ordenación para a súa congrua sustentación.
                  DOCUMENTACIÓN PROCEDENTE DO ARQUIVO PARROQUIA CUSTODIADA  NO ARQUIVO DIOCESANO DE LUGO ( Praza de Santa María )
             Libros Parroquiais
01.-LIBRO DE BAUTISMOS/MATRIMONIOS  ( 12.11.1673 / 30.01.1714)  ( 20,12,1673 / 23/01/1805)
02.-LIBRO DE BAUTISMOS   ( 1.03.1714 / 10.08.1767 )
03.-LIBRO DE BAUTISMOS  ( 1.09.1784 / 1.09.1852 )
04.-LIBRO DE BAUTISMOS   ( 2.06.1811 /22.02.1852 )
05.-LIBRO DE BAUTISMOS   ( 4.04.1852 / 3.08.1897 )
06.-LIBRO DE BAUTISMOS   (17.08.1897 / 1.07.1919 )
07.-LIBRO DE BAUTISMOS (  21.07.1919 / 8.01.1939 )
08.- LIBRO DE BAUTISMOS ( 21.08.1930 / 12.12.1944 )
09.- LIBRO DE BAUTISMOS ( 15.01.1939....)
10.- LIBRO  DE BAUTISMOS DE FROIÁN ( 1.08.1919 / 11.11.1961 )
11.- LIBRO DE BAUTISMOS DE FROIÁN ( 18.02.1962....)
12.- LIBRO DE MATRIMONIOS   ( 11.12.1805  /   23.02.1852 )
13.- LIBRO DE MATRIMONIOS ( 10.04.1852 / 24.11.1924 )
14.- LIBRO DE MATRIMONIOS  ( 27.11.1924 / 14.08.1965 )
15.- LIBRO DE MATRIMONIOS  (  13.07.1938 / 18.01.1945 )
16.- LIBRO MATRIMONIOS  (  11.12.1965.......)
17.- LIBRO DE DEFUNTOS  ( 1714 / 1829 )
18.- LIBRO DE DEFUNTOS  ( 16.09.1829 / 15.02,1852 )
19.- LIBRO DE DEFUNTOS  ( 26.03.1852 / 12.10.1891 )
20.- LIBRO DE DEFUNTOS  ( 17.10.1891 / 19.02.1929 )
21.- LIBRO DE DEFUNTOS  ( 5.03.1929 / 25.11.1969 )
22.- LIBRO DE DEFUNTOS DE FROIÁN ( 25.07.1929.........)
23.-LIBRO DE DEFUNTOS-FROIÁN ( 14.08.1933/ 24.09.1944)
24.-LIBRO  DE CONFIRMACIÓNS ( 25.11.1764 / 30.09.1937 )
25.-LIBRO REXISTRO DE SEPULTURAS (  1958.....)
26.-LIBRO DE FÁBRICA( 1656 / 1719 )
27.-LIBRO DE FÁBRICA  (  1721 / 1822 )
28.-LIBRO DE FÁBRICA-FROIÁN( 1724 / 1821 )
29.-LIBRO DE FÁBRICA- FROIÁN  ( 1818 / 1904 )
30.-LIBRO DE FÁBRICA-FROIÁN  ( 1821 / 1892 )
31.-LIBRO REITORAL-FÁBRICA ( 1821.... )
32.-LIBRO DA CONFRARÍA DE SAN BARTOLOMEU FROIÁN ( 1765, lista de confrades )(
33.-LIBRO DA CONFRARÍA DO CARME ( 1771, lista de confrades  e constitucións )

                  LEGAXOS DE DOCUMENTOS

01.- Cesión  que fai don Xoán Pardo e Somoza  , abade de San Mamede do Penedo,  Ourense,  da súa parte no lugar do Regueiro-Chorente (  3.10.1658 )

02.- Papeis  da execución pedida por don Antonio Saco Quiroga, párraco,  pola renda de 3 ferrados  da leira "Estrigariza" , sita en San Mamede da Chanca , e que é da igrexa ( 1664 )

03.- Papel de convenio  entre don Alonso Saco Quiroga, párraco , e os seus caseiros de Choremnte ( 2.03.1672 )

04.- Documento de compromiso  que fan Diego de Losada , cura de Chorente, e Xoán Vázqiez de Sosa e Ventosa sobre desperfeitos  e outras cousas  que se lle pedían a este, como irmán de Alonso Saco, cura que fora  en Chorente (  15.01.1687).

05.- Documento de requerimento  e inventario feito na casa do Pacio de Chorente  por ter morrido abintestato o seu dono e acordar a tutela de dúas fillas menores ( 1679 )

06.- Documentos relativos á confraría de San Bartolomeu ( 12.01.1634 )

07.- Alegacións referentes á posesión  de medio lugar do poboado  de a carón da igrexa  e que reconoce como do seu dominio don Diego Losada de Ribadeneira, párraco, contra as pretensións  de Manuel López de Armesto e Antonio do Río ( 22.01.1684 ).

08.- Documento referente ao pleito levado ao Tribunal Real contra os caseiros de Chofente  ( 1685 )

09.- Pleito por dúas misas  de pensión contra don Xoán de Sosa ( 1685 )

10.- Querela de don  Diego de Losada e Ribadeneira , párraco, con Xoán Vázquez de Sosa, sobre  rendas, e pleito  da herdade de Alonso de Quiroga, cura que foi de Chorente (  1685 )

11.- Resume dos papeis  que recibiu don Diego Losada , cura de Chorente,  de Xoán de Sosa, dos papeis do igrexario  de Chorente ( sen data )

12.- Foro  que fai don Diego Losada  Ribadenerio, cura d Chorente, a Xoán Fernández da Cervela,  de bens do igrexario de Chorente ( sen data )

13.- Documento de protesta  que presenta don Diego Losada Ribadeneira contra Xoán da Sosasobre os bens do igrexario de Chorente  ( 19.09.1685)

14.- Despacho da Real Audiencia gañado por don Diego Losada Ribadeneira  contra don Xoán de Sosa  sobre o dominio do lugar do igrexario  de Chorente ( 10.09.1686 )

15.-Demanda que pon don Diego Losada Ribadeneira a Xoán Fernández de San C ristovo da Cervela, sobre aforamento de bens do igrexario ( 1691 )

16.- Documento de concordia sobre o pleito do lugar do Sío (8-07.1692 )

17.- Venda que fai  Xoán Fernández  a Diego Losada Ribadeneira  e foro que fai o comprador ( 30.04.1699 )

18.- Papel sobre a venda  do lugar do Sío , a carón da igrexa de Chorente, para pagar o pleito da Coruña ( 1702 )

19.- Sentencia sobre o pleito fallado na Coruña,  entre os que se achan afectados  Drais do Sío, Francisco Losada  e Alexandre Loada ( 1702 )

20.- Petición  notarial que Alonso Díaz, veciño de Chorente, presenta ao párraco  don Diego Losada de Ribadeneira para que lle entregue o documento dunha querela con Pedro Fnández , sobre a paga de 5 ferrados  de pan de renda ( 18.11.1703 )

21.- Querela que presenta Don Xoán Manuel de Alarcón , cura de Chorente,  contra Xosé González, veciño de Moredo, parroquia de Tuimil pola renda de canado e medio de viño ( 2.05. 1730)

22.- Documentación referente á erección da capela de Santo Antonio  no barrio de Vilaverde, aleda de Chorente (   20.01.1745)

23.- Documento referente ao desmo de herba seca ( 12.09.1746)

24.- Relación que D. Nicolau Antonio Losada , párraco de Chorente, presenta perante o escribano D. Matías Gómez Quiroga, de Sárria, referente a desmos  de patacas e outros froitos  ( 14.10. 1797)

( Tomado de  "Catálogo de los Archivos Parroquiales d la Diócesis de Lugo ", de  Elías valiña Sampedro )
(


















.

Unha monxa mercedaria poeta en Sárria

Nos primeiros anos do século XX asentou en Sárria unha  comunidade relixiosa de Mercedarias de clausura que abríu un colexio para educación de "señoritas", nunha casa  da rúa Matías López

Unha das compoñentes do Convento , SOR MARÍA LUISA DE JESÚS, foi a autora de poemas  de temática relixiosa  , que publicaba en xornais lucenses.

                                           LOS POETAS
Cuando a la celda vuelvo                                 beba el néctar divino
llena de penas                                                   de tus consuelos
y veo el crucifijo                                               ¡ que lágrimas tan dulces
que allí me espera :                                           las que se vierten
se ensancha el pecho mío ,                               al pie de la Cruz santa
caigo de hinojos                                               donde un Dios pende !
y el corazón palpita                                           ¡ Oh crucifijo santo !
con nuevo gozo.                                                tú me consuelas,
Que al verte por mis culpas                              tú embalsamas mi vida
verter tu sangre  ,                                              tú me recreas ,
alma y vida son foco                                         al mirar tus dolores
para adorarte.                                                    al ver tus llagas.
Deja que en tu precioso                                    Ven que cuanto sufro
costado abierto                                                  todo ello es nada-
                      SOR Mª LUISA DE JESÚS
                              ( Mercedaria )
        La Merced  de Sárria, mayo 1913

Publicado en LA VOZ DE LA VERDAD ( Lugo, 13.05.1913 )

..................................................................................................................

viernes, 15 de diciembre de 2017

Santa Mariña de Rubín ( Sárria )

                              SANTA MARIÑA DE RUBÍN ( 1753 )

Parroquia do actual concello de Sárria, situada na marxe dereita do río Sárria, que no Antigo Réxime formou parte da Xurisdición do Marquesado de Sárria. Integrouse no primeiro Concello Constituinal de Sárria entre 1820 e 1823, no de 1835  e xa de xeito definitivo no  establecido en 1840. Eclesiásticamente era parroquia anexa da de San Xulián da Veiga.
             Ocupa terreos das veigas do  río Sárria e do rego de Ferreiros ( na Idade Media río Erizón )  , unha parte de aba e da chaira do Monte da Cha de Santa Marta.

Estremas: " Linda, principiando a Leste na MODORRA BRANCA, do que segue á FONTE DO CABEZÓN,  de alí cortando a Norte vai ao PORTO DAS TRAVESAS, de alí ao PONTÓN DE  GONTOMIL, de este ao MARCO DE RIBAS ALTAS,  de alí ao da LAMA DO MUIÑO,  e deste á MODORRA BRANCA, primeira demarcación".

Emolumentos do común: SESENTA FERRADOS de monte común de terceira  calidade , ao sitio do CABEZÓN e MODORRA BRANCA, estrema a Levante  coa freguesía de Santa María de Corvelle, Norte coa freguesía de  Santiago da Veiga, Sur, con terra de Francisco García , e a Poñente, murado.

Veciñanza:                                         FIDALGOS

01.- DIEGO CAPÓN,  casado, 38 anos, un fillo menor dos 18 e  una criada.

02.- MANUEL CAPÓN, casado, de 19 anos.

03.- FRANCISCO CAPÓN,  casado, de 60 anos, un criado maior dos 18, un fillo maior e unha filla.

04.- PEDRO CAPÓN, casado, de 40 anos, un irmán maior dos 18 e  dous fillos menores-
       
                           LABREGOS

05.-  ANDRÉ LÓPEZ TREBOLLE, casado, 50 anos, un xenro maior  dos 18, tamén casado, un fillo menor , unha filla e unha neta,

06.-  BARTOLOMEU VÁZQUEZ , casado , de 50 anos, un fillo menor e dúas fillas.

07.-  DOMINGOS DÍAZ, casado , 50 anos, dous fillos menores e tres fillas.

08.-  FRANCISCO GARCÍA, casado, de 50 anos, un fillo maior dos 18, catro fillas e una irmá.

09.-  FRANCISCO XAVIER ARIAS, casado,  33 anos, un criado maior dos 18, tres fillas e unha criada.

10.-  GABRIEL LÓPEZ, casado, de 27 anos,un criado menor dos 18, unha filla, a sogra e dúas criadas.

11.-  MARCO DÍAZ,  casado, 35 anos, ten un cuñado menor dos 18, unha filla, a súa  sogra e dúas cuñadas. Polo exercizo de ferreiro  no que se ocupa a sesta parte do ano reguláronlle unha utilidade de 30 reais vellón.

12.-  MARCO LÓPEZ, casado, 35 anos , un  irmán maior dos 18 e tres irmás. 

13.-  PEDRO DO REGO, casado, 52 anos, dous fillos menores, unha filla , a nai e unha criada

14.-  SILVESTRE DÍAZ , casado, de 44 anos, un fillo menor e unha filla.

15.-  SALVADOR PÉREZ , casado, de 30 anos, dous fillos menores.E polo oficio de pedreiro no que se ocupaba a terceira parte do ano reguláronlle una utilidade de  50 reais de vellón.

Resultan 71 individuos , dos dous sexos,  que non entran no persoal e sete que se comprenden nel, e 80 reais  de vellón só por industria.

                           BENS E RENDAS DE ECLESIÁSTICOS

O APÓSTOLO SANTIAGO

Percibía de cada veciño que tiña xogada para arar , medio ferrado de centeo, por razón de voto, cun total de  5 ferrados en cada un ano. 

O CURA PÁRRACO DA DITA FREGUESÍA (O de San Xulián da Veiga )

Percibía os desmos maiores e menores , regulados en 500 reais de vellón.

CAIETANO DE CASTRO , PRESBÍTERO, VECIÑO DE SAN SALVADOR DA VILA DE SÁRRIA

Na súa calidade  de titular  da Capela da Nosa Señora da Concepción  , sita na parroquia de Santa María de Corvelle, e como propios da capelanía posuía os seguintes bens:

Porto ( medio ferrado),  Porto ( un ferrado ),  Cortiñeiro da Capela ( un ferrado ),  Cadoeiro ( medios ferrado ), Monte do Berxo ( un ferrado ),  Leira  do Monte ( tres ferrados).

A FÁBRICA DA  IGREXA

Percibía  dos veciños por razón de primicia  27 ferrados  de centeo en cada un ano.