AUGAS DE CÉLTIGOS.- BALNEARIO DE CÉLTIGOS (828 )

 AUGAS DE CÉLTIGOS - BALENARIO DE CÉLTIGOS                  ( 828 )

                                                  1919

                                            CÉLTIGOS

AUGAS  MINEIRO-MEDICIONAIS  DE CÉLTIGOS.- BICARBONATADO SÓDICAS, SILICATADAM CLORUDADO SÓDICAS, SULFHÍDRICAS, FLUORURASM LITÍNICAS , DADIOCTIVAS.

TEMPERATURA DO MANANCIAL 19º 9º C. CAUDAL : 18 LITROS POR MINUO-

                           TEMPORADA OFICIAL DE 1 DE XULLO A 20 DE SETEMBRO

                                               Aos enfermos e  aos  médicos

O coñecemento das augas de Céltigos   arranca  da prenoción vulgar , é puramente empirico  en principio.  De moi antigo viñan notándose s curacións por elas que sosprendían . O Doutor  D. Nicolau Taboada  nunhs obra, " Hidrología  Médica  de Galicia", Madrid, 1877,  enomiaas como magnífica fonte de saúde. Nos nosos primeiros anos  oiamos  loaas, mesmo aos médicos,  e o mesmo  pai  dicía :  "Ese Céltigos é unha  xunqueira e ten mérito".  Foi xenial , sen dúbida, a intuición do pai dos actuais popietarios , D,  MANUEL VIVERO ,  ao denuncialos e soster teimudo  un pleito costoso  por esas augas . No pobo de Céltigos recordan  aínda o que decía delas  o ex-Presidente da República Española don NICOLÁS SALMERÓN, cando se curou na xunqueira ou "POZA  DAS CALDAS ", hoxe pisciao Exército .

 Os eczemas  que curou esa fonte son innumerables , polo que vai resultando da historia de Céltigos.

Non ían as nosas aficións clínicas, en principio,  pola Hidroloxía. Despois do servizo  ao Exército , estudos da Faculdade  e exercizo profisional , voltamos a Galicia  e abrimos   clínica temporal na casa nadal, pero de Céltigos, e o 1911, por razón sen dúbida de proximidade ás augas, fumos convidados a dirixilas, continuando até a actual tempada  de 1919 , sen interrupción.

Inicialmente  vacilamos en aceptar este cometido , por varias razóns, entre outrasn ae que Céltigos  non tiña construción balnearia, se se exceptúa  o taboado  que fai circundo ás augas e aisla as piscinas de ambosdous sexos  e o manancial. aMais  o creto tradicional  de que viñan rodeadas, os casos clínicos  que coñeciamos  e outras da nosa particular clentela  curados alí , e o excelente  da súa  composición química  descoberta pola analise , nos fixeron treflexionar.

O " quid ignotum " das fontes mineiro-medicinais de España , tan rica nelas  que no a aventaxa o estranxeiro , é  determinar clínicamente o xenio  propio de cada fonte m é decir ,  a súa finalidade  terapéutica , a súa especialización , como din nun traballo presentado ao XIV  Congreso Internacional de Médicos  direitores de baños , os Doutores  Aleixandre e o malogrado amigo e condiscípulo  Arturo Pérez Fábregas  (  Reseña de los principales balnearios de España, Madrid, ) . Din estes eminentes médicos na introdución da obra citada, páxinas 21 e 22.

Todos os estudos  hidrolóxicos  que se realizaron nestes últimos tempos  converxen  a unha fin determinada , que non é outra senón averiguar , descobrir  a acción especial  das augas minerais nas nosas doenzas.  As investigacións  da súa composición química , a observación clínica, o coñecemento das accións fisiolóxicas e terapéuticas, destes axentes; todos os estudos que á  auga se refiren , como aos diferentes medios  con que aplicalas ; o coñecemento  das condicións climatolóxicas das estacións termais, e todas as demais circunstanzas  que as arrodean , tenden a procurar  e obter  determinadas, e , se é posible, exclusivas indicacións. E así como na terapéutica  a aspiración de sempre  é achar médicamente ebspecíficos, de igoal maneira a Hidroloxía médica procurou e conseguiu  en moitas das súas fontes determinar a súa " especialización "  para unha doenza determinada ou  para grupos depadecementos. Non foi nin é cousa doada  chegar ao coñecemento  da verdadeira " especialización "  de cada auga , como si o foi  para achar a pertencente  aos "gruoos  taxonómicos ":  foi necesario  para coñecer  a individualidade terapéutica  hidrolócica sumar o estudo químico duha auga  coa observación  clínica  científica : e isto  conseguiuse  nalgunhas fontes minerais b e irase conseguindo noutras con grande paciencia e meditación....

O labor químico en Céltigos polo dagora está feito , e figura  no cadro  da súa composición ( análise  polo Doutor Llord )  que inseraremos  a continuación , seguido das indicacións  terapéutias das augas-

O labor clínico  que integre o recto xuizo da  dita " especializacíón "  han de dala  cantos médicos  comproben coa observacióndos seus efectos , e os enfermos-

Nós como encargados algúns anos das ditas augas, aparte os deberes para cos doentes  e para co Estado  e demais entidades , procuramos obter e anotar cantos datos puidemos  adquirir dos 5.000 bañistas , que nos últimos anos  concorreron a Céltigos , entre pobres e non pobres . Entendiamos  , e esta foi  a razón  principal   da nosa aceptación da dirección médica  das augas , que era un ideal patriótico  e recoller cantos datos fora posible   en clínica para para fixar dunha maneira  imparcial  o concepto  de especialización  das mesmas. A ese fin  gardamos até  dagora silenzo e fumos nos libros de cada tempada, consinuando os feitos patolóxicos  e terapéuticos  que observamos. Nos libros das temadas  constan referidos  dunhas a outras  por ver se se podía desta maneira embastar  a marcha e historia  de cada padecemento  en relación coa acción  das augas-

Ese estudo merecerá un libro que non creo sexa  tempo de escribir  até xuntar maior número  de obseevacións . Cecais nel se poida decir algo tamén do nexo  que haxa  entre algunhas doenzas da pel e as nervosas, capítulo dabondo escuro da Patoloxía-

Por hoxe limitarémonos  a unha  información  simple e fundamental  do que son as augas de Céltigos  e daremos unha relación dos principais efectos que se viron na tempada  de 1918 e o resultado terapéutico até dagora coñecido deixando os das anteriores para un vindeiro estudo  que seguirá ao presente.

Temos no noso poder  xa testemuños  de moitos médicos prácticos que nos ilustran a prol dos efectos  que ouservaron  nos seus enfermos  que usaron as augas , e agardamos que ,  coa axuda de todos os que senten amor aos seus enfermos e o sagrado  da patria, suplirán o que falta  ás nosas faculdades  para fixar  o concepto  clínico dun veneiro  medicinal complexo e que, polo que resulta do sabido até dagora , é importante e operou e operará  o ben de moitos pacentes.

É de tal identidade o fixar   polo modo clínico o xuizo que merezan  unhas augas mineiro-medicinais , que sen el  non  é posible da mesma maneira ofrecer garantías  suficientes  o capital  para afluia  e facilite grandes  construcións  balnearias. Cecais tamén  por esa razón  fundamental  non  adiantaron  máis  as melloras  e comunicacións de Céltigos , por máis que no fondp  deste último hai  inconsciencia por uns  einxustiza por outros,

O erro nace  de que o indiferantismo  e  as pasións  privadas  prtenden  algunhas veces afogar o interese  xeral e iso non será progreso nunca,

Vigorizar  por todos os medio, física e moralnente, o cidadán , será sempre  e patriótico, As augas  minerais  que son medicinais   son grande factor  no rexurdir das enerxías  de España,

                                                            Melloralas , vulgarizalas é un ben,

                                                                                                                              RICARDO NÚÑEZ 

******************************************************************************** 

                                           AUGAS MINEIRO-MEDICINAIS  DE CÉLTIGOS

Pertence 

****************************************************************************** 

                                           AUGAS MINEIRO.MEDICINAIS DE CÉLTIGOS

                                                      TEMPADA  DE 1918

                                                             DIAGNÓSTICO                              (  Resultados )

1.-  Eritema mans (  1 curado ) 2.- Herpetismo ( 1 , resultado ignorado ). 3.-  Dermatose vesiculosa , fronte  (  1, resultado ignorado ). 4.- Varices perna esquerda (  1, resultado ignorado ). 5.-  Eczema , perna e brazos (  1 curado ). 6.- Úlcera varicosa, perna ( 1, resultado ignorado ). 7.- Ülcera, perna (  1 curado ). 8.-  Escrofulismo ( 1 mellorado ). 9.-  Eczema, mans (  1, resultado ignorado ). 10.-  Eczema, cara (  1, resultado ignorado )