CLEMENTE FERNÁNDEZ GONZÁLEZ, INDUSTRIAL SARRIAO ( 796 )

 CLEMENTE  FERNÁNDEZ GONZÁLEZ, INDUSTRIAL SARRIAO.    ( 796 )

Clemente  Fernández González  naceu na  Casa-Mesón ou Taberna de Barreiros, lugar tamén coñecido como Granxa de Barreiros, na parroquia de Santa María de Ortoá  ( Sárria ), Foi fillo de Manuel Fernández Rodríguez, de Ortoá e de  Manuela González Fernández.  Membro da familia coñecida como " Os de Antón de  Marcos " destacou  como industrial  á fronte dun variado número de negocios , aínda que ao residir en Madrid a súa figura  non é moi coñecida. Deixou unhas notas manuscritas  nas que fixo relato  das súas actividades, que versionadas en galego din o que segue:

                                                    AS ORIXES

ª  NUNHA  ALDEA de Galicia, parroquia de Santa  María de Ortoá, e na Casa chamada de Barreiros , a 6 quilómetros do Axuntamento de Sárria, provincia de Lugo, naceu o que suscribe o día  20 de Decembro de 1857. Os seus pais : Manuel Fernández  e María Manuela González. labregos de modesta posición , que se ben cultivaban extensión de terreo dabondo, era e é pouco produtivo, unido isto a seren bastantes de familia. Era pouco desafogada a situación . unido isto á falta  de medios de instrución , pois para dúas ou máis parroquias  había un aldeán  que por unha modesta  asinación  en especie, dábanos  leccións de primeira instrución  e ensino, algúns  meses do ano. Destes poucos meses en moitos deles tiña  que atender o pastoreo  do gado. Cando tiña 12 anos  xa pensaba  que alí non podía  estar porque nunca  podería ver  máis  ca o que vía todos os días, o que alcanzaba  a vista e estaba era o meu constante pesadelo  e nesta  preocupación , sen poder borrala  do meu pensamento, cheguei aos 16  anos.

                                                       CLEMENTE PASA A MADRID

Xa cando ía cumprir estes  díxenlle ao meu  pai que o meu porvir  non estaba alí  onde eu nacera , e que era necesario que me dera outra orientación, e en efecto  naqueles  días tiña o meu pai que se trasladar a Madrid , a onde ía todos anos  para visitar algúns amigos  daquelas aldeas , levándolles encargas  do entroido , dos seus familiares , e ao tempo darlle venda  a algunhas  mercancías que mercaba , que eran xamóns , touciño , longaniza, ovos, et. ,etc.. Estas mercadorías ían  un carro , único medio de transporte  até Medina del Campo , onde chegaba o ferrocarril e os dous  iamos nos carro  uns treitos no carro  e outros andamos.

Ali quedei cun irmán de nai do meu pai. Este tiña unha modesta carnizaría na rúa de Jacometrezo nº 3 .Como a súa  situación era mediana non podía terme, percurei eu mesmo colocación adicándome á carnizaría  que era o primeiro que vin  e non me disgustaba. Estiven en varias casas  e naquela época   gañaba pouco  e ensinaban  tamén moi pouco , adicándome  ao servizo de limpeza , reparto  e recados,  Así estiven catro anos , pasados estes establecinme nun posto  na porta  dunha tenda . Así  estivo uns tres anos e como todo era pequeno, e a penas sacaba para vivir e facendo moitas economías  defendíame, pero nada máis e decidín marchar de novo a Galicia.

 XA EN SÁRRIA  : DA PEQUENA CARNIZARÍA Á EXPORTACIÓN  DE GADO VACÚN

Ali puxen un posto de carne  e só gañaba para vivir.  Así as cousas coñecín  a un rapaz dunha  aldea de perto  chamado Pedro Rodríguez ( * ) . Dacordo con este  e un meu irmán chamado Xosé , decidimos irmos a Lugo  e presentármonos  ao único banqueiro, o Señor Soler.  Este señor recibiunos  moi ben, nós propuxémoslle que nos facilitase diñeiro  para comprarmos  gado para  comprar gado para Madrid , en letras e estas fariamolas efectivas  unha vez realizadas as vendas  e os cobramentos.

Sen dúbida a  nosa decisión foille simpática, e despois  de varias preguntas  de información  aceptou a nosa proposición . Isto acontecía no comezo do ano 1883  . Os primeiros vagóns  levounos a Madrid o meu irmán Pepe. Tropezou con algunhas dificultades , primeiro  porque había que  había que conducir o gado por terra  até Toral de los Vados  e como comezamos  con  tenreiras , estas cansaban moito.  Mercabamolas nas feiras  dos arredores de Lugo  e até poñelas no tren tardabamos 4  ou 5 días . As xornadas  tiñan que ser moi curtas  e todas chegaban moi coxas  e ocorriusenos  facerlles uns zapatiños  de sola.  Isto deu bon resultado . Faciamos as xornadas maiores ,  resultando que chegase menos coxas. 

Como digo, a facturación facíase en Toral de los Vados . Metiamos en cada vagón  36 a 42, segundo o tamaño , tardando polo xeral  3 días  esta mercancía en chegar a Madrid .Chegaba este gado  en bastante mal estado , mais aos  3 ou catro días  estaba moi reposto , procedendo á súa venda.  

Naquela época  consumíase pouca tenreira  en Madrid  e a que se consumía era de Castela  e provincias de perto  a onde chegaba o ferrocarril e estaban á fronte deste negocio negociantes e inytermediarios  pouco recomendables  e aos poucos  meses de mandarmos tenreiras  a Madrid concordamos  os tres  socios  que eu fose o encarregado das vendas en Madri.

                           ESTBLECEMENTO DE CLEMENTE EN MADRID

Ali me trasladei , dándome tan boa maña  que aos poucos meses fíxenme o dono do mercado. Tiña ao meu favor que naquela época mercábase moi barato  e amparado nisto  empecei a mandar xovencas  a vender polos pobos  da provincia de Madrid , Toledo, Guadalajara , Murcia....1 Mesmo en Madrid fomentei a venda  de maneira considerable . dándose o caso  de vendermos de 40 a 60 vagóns mensuais . Cando tiña este negocio de tenreiras  ben organizao  e o dominaba ben,  comezamos a comprarmos bois  e vacas, vendendo  moitas vacas  para os pobos co resultado  satisfatorio dabondo  e do máis inferior  e o resto para o Matadoiro de Madrid.

Todo isto ocorría  en (18)84  e parte do ( 18 ) 85. Nos últimos meses do 18 ( 85 )  comecei a matar algunhas vacas , moi poucas , facendo máis ben ensaios , mais pouco  a pouco organicei  unha matanza regular.  Non temín que para seguir matando vacas  era indispensable   industrializar os caídos  , ou sexa os coiros  e despoxos ,  que se ben na carne gañábase  pouco ou nada, o demáis deixaba unha   utilidade aceptable , Comecei polos despoxos  e fundición do sebo. Aos dous anos puiden secar os coiros  do pouco  que mataba  e en cada un ano aumentaba un pouco, traballando  moito e gastando moi pouco  O ano ( 18 )89  quedeime en subhasta  co subministro da carne ás Casas de Beneficencia , na crenza de que pagarían con puntualidade, mais tropecei  con que o que as viña suministrando  era D. Pedro Rodríguez, home de posición folgada  e grande amizade co señor España,  Presidente da Deputación,  e do  señor Interventor , señor Corrales, cos que influiu  grandemente para que non me pagasen e conseguino, que dos doce meses do ano só conseguin un.

Cantos malos ratos pasei ! , non quero acordarme ; a conta subía  a unha cantidade entón moi superior ás miñas forzas , que subía das 300.000 pesetas, as que pasaron a resultas e cobrei andando o tempo en Papel Municipal , Este papel tivo entón unha depreciación  do 30, 40 e 50 por cento. Eu, grazas aos meus bons amigos resistín até a amortización , e de máis venderlle o suministro ás Casas de Beneficencia , uns anos toda, outros anos parte, até o ano 1934 . Se ben os  8 ou 10 anos últimos  a nome do meu fillo Tomé , por terme eu desentendido eu do abasto e deixáronse perder  por non terme avisado ao seu debido tempo, que se isto sucedese  estaría  subministrando até hoxe probablemente.

Dende 1890m a 1920 foron os anos  de máis actividade . En vacas mataba de 30 a 40 , tenreiras de 20  a 80, segundo as xeiras,  años de 80 a 100.  Nos anos que sinalo traballei non só os máis  senón os moitos que  eu merquei, En peles de tenreira  tamén fixen boas operacións até 1920 ou 22. Despois cedínlle este negocio a Tomé , cunha cantidade  respectable  en contas correntes  e no 1933 fíxenme cargo novamente dos  coiros, peles e sebo, en menor  escala, mais levándoo  bastante ben . até xullo de 1936, que estalou a revolución.

Xa  direi  o que pasou  cando remate esta guerra que é a máis cruel  que rexistra a Historia do Mundo

                                                  ..........................................

                               NEGOCIANDO NO RIFF ( NORTE DE  MARROCOS )

Segurei contando  todos os asuntos que tiven  na miña vida  comercial .

MINAS DO RIFF , como comezou  este asunto en primeiros de xaneiro do  1907.

Os meus  antigos  D.  Antonio Fernández e  Don Santos Barro  presentáronme  a D. Francisco  Ruiz Pastor  e Don Segundo Pardo. Estes tiñan autorización para  estableceren unha factoría nas Chafarinas  ( Marrocos ), Facéndome ver que era un negocio  moi grande encariñámonos con el os Srs Fernández, Barro, Don Honorio Riesgo e máis eu, E en primeiros de abril do ( 190 ) 7  mandei  ao señor Navarro , Pastor e Pardo, estes dous últimos tiñan ali un amigo que se chamaba Serafín  Moreno , ali estivo o Señor Barro uns días en Melilla, mais nada viu nin lle ensinaron  nada. De volta o Señor Barro , como os demais quedaban  alo vivindo á nosa conta, marchei a Melilla , Recibíronme moi agarimosamente  os señores Pastor, Pardo , Moreno ... Unha vez alí  fun a saudar ao Gobernador Militar , que era o Xeneral  don Xosé Morina  Vega , Recibiume  moi amable e referinlle  o caso que ali  nos levaba e respostoume  " que aquelo  non valía nada  nin era negocio. Chafarinas é un posto estratéxico militar sen movemento de ningunha clas ". Visto isto xa que en consecuencia que era un timo o que nos querían dar aqueles  vividores, visto que aquelo non era viable, ocorreuseme mercar la. Era o tempo da rapa  e pareceume que o prezo non era para perder o diñeiro . Un dos vendedores díxome  "Estes negocios  son moi pequenos , mais eu teño un bon. Estou subministrando ao Roque , Xefe político  destas cábilas, víveres, tendas  de campaña, municións , todo o que poido  " ( Este era David Charbit ) "  O home anda escaso de diñeiro , tanto que eu ando mal  porque me debe moito  e ten varias minas de chumbo  e de ferro que llas daba a el por pouco diñeiro".

Loou este negocio moito e animoume  de tal xeito  que decidin  marchar a Zeluán que era onde tiña o seu cuartel xeral, Fixamos un día , pedímoslle permiso , o mesmo a el ca o Gobernador Militar  de Melilla, Obtido este e provistos  duns agasallos  encamiñámanos  a Zeluán, unha caravana , os irmáns Davide  e Xosé Charbit (  hebreus ) , Pastor, Pardo e máis eu  e varios servidores con cabalarías e unha escolta que nos mandou o Roqui  para facernos  compaña dende a fronteira  até Zeluán.

Chegamos  pola noitiña, se mal non recordo  era o 18 de abril de 1907 e tíñanos  preparadas unhas boas tendas de campaña  e  unha abundante  cea de galiñas asadas con manteiga de vacas e ovos cocidos . Ao seguinte día  recibiunos con grande aparato  de servidores seus , que decían  eran os seus ministros. Unha vez na súa presenza Davide Charbit , que sabía o árabe e o español, fíxolle presente o onxecto da nosa visita , entregándolle uns obxectos  que lle levabamos, que recibiu con demostracións de agradecemento, Pasados uns intres recaeu a conversa  loando as minas  das que iamos a tratar ,

Metidos no trato chegamos a convir a cesión  de todas as minas da cábila de Finlaya en 800.000 duros  pagadeiros en fraccións de 100.000 máis o 10 por cento  dos produtos das minas  que se explotan en Gelaya "

                                             ....................................................... 

                                                      Decembro de 1936 

                           Un cálculo aproximado do que eu poido ter en Madrid. 

                                                                                                                 Pesetas

Casa de Vallecas.................calculo....................................................... 700.000 

Soares do Hipódrimo

Id    da Rúa de Vallehermoso

Id Soar  Galileo ( hipoteca )

Id  Id  Estación Espinar

Id Id  Ronda de Segovia 31

Bens en Averán e Blanca........Calculo............

En Cine Savoy........Calculo invertido.......................

                                          Suma todo isto............................. 

Bens no C 

 

a 

a 

 

( * ) Pedro Rodríguez Somoza, que tamén trunfaría como exprtador de gado vacún e que se estableceu na Vilanova de Lourenzá. Coñecido como " Don Pedro de Sárria " posuiu  diversoas  inmobles na cidade de Lugo. 

Tardamos  se mal non recordo  doce días, ao referido Medina , alí tomamos o tren e o carro seguiu cara Madrid.