SÁRRIA : ESTREMAS DAS SÚAS PARROQUIAS ( 729 )

                            SÁRRIA: ESTREMAS DAS SÚAS PARROQUIAS                   ( 729 )

                                CATASTRO DO MARQUÉS DE LA ENSENADA  ( 1753 )

                                                     VILA DE SÁRRIA

1.- PARROQUIA DE SAN SALVADOR DE SÁRRIA.

Era de Señorío particular da Excma,  Condesa de Lemos, como Marquesa de Sárria.

Estremas : ·" Principiando a súa demarcación nun MARCO DE PEDRA sinalado cunha CRUZ  que está na CASA  DE MANUEL DE MONTEAGUDO na Rúa Públkica  da dita vila, do que cortando a  Norde segue á HERMIDA DO CAMPIÑO , de  ali  á PONTE DA ÁSPERA , desta ao MARCO DOS ESCAIRADOS  e daquel ao POMBAL VELLO DOS BARREDOS, e deste volve fenecer  ao dito MARCO DA CRUZ, que queda nomeado na primeira demarcación.

2.- Era de señorio particular  da Excma Condesa de Lemos, como Marquesa de Sárria.

Estremas : " Principiando as súas  estremas  no MARCO nomeaado  DE CASTELEDO, do cal segue c ara o Levante  ao MARCO DO CAMPO DE VIGO, deste ao da CRUZ DE PRADEDA, dalí pola cerra da CORGA DE VALES, cortando despois a outro MARCO de pizarra que ten unha CRUZ,  e áchase na RÚA PÚBLICA  desta vila  na frenteira  da CASA DE MANUEL FERNÁNDEZ MONTEAGUDO que leva a foro  de don Valentín Valcarce de la Abastida; daquel segue  ao POMBAL VELLO, chamado   dos BARREDOS  e deste ao MARCO DE CASTELEDO que foi nomeado no comezo da demaración da dita parroquia".

 ........................................................................................................................................................................ 

                                       PARROQUIA DE SAN VICENZO  DE BETOTE

Era de Señorío particular da Condesa de Lemos, como Marquesa de Lemos,  que percibía  por loitosa  20 reais.

Estremas:"  Linda  principiando a Levante na PRESA DE CASANOVA que se acha no RÍO SÁRRIA, do cal segue  río  abaixo  até a que se chama da VEIGA ; dssta corta ao ,MARCO DE FONTE LÑINDEOSA; de aquí polo CAMPO DE LAMAS  ao MARCO  DAS NOCELLAS; deste ao PENEDO DE SAN CIBRAO , de aquí ´á CAPELA DE SANTA CRISTIÑA e pola PRTALEIRA  DE BARBALDE   á PRESA DO ESCALLO  , de aquela ao MARCO chamado dos BRANCOS ,  do cal vai fenecer  á referida PRESA  DE CASANOVA, sinalada  no principio da di<ta demarcación".

........................................................................................................................................................................ 

                                             PARROQUIA DE SANTIAGO DE CASTELO DOS INFANTES

Era de Señorío  partiuclar de Don  Alonso Mendoza e Lemos, veciño da cidade de Lugo, que por loitosa percibía uns   30 rea isais  por  ano  e tiña tamén o dereito dun día de labor  dos seus vasalos.

Estremas : "  Principiando a súa demarcación  por Levante  no sitio  do VAL, de alñi pola CARREIRA DA PEDRA  até a situación do PEDREDO   e a POZA DE MOURE; deste ao sitio de CORNIDE , de aquel polo nomeado da CHA, e dando volta ás FONTES  DE TAROSCÓN ; deste ao MARCO  DE CASCALLEIRAS  ; de aquel á  PONTE DE CARROS que está no RÍO SÁRRIA ; de ali polo cume  do MONTE DE VEIGARROMA , e volve  ao sitio do VAL,  primeira demarcación." 

.................................................................................................................................................................... 

                                          

                                 PARROQUIA E COUTO  DE SAN  SALVADOR DE CESÁR

O  Señorío particular  estba reparrtido  entre varios interesados,   ñuedores de lugares e terreos diferenyes.

1.- Marqués de Viance. 2.- Manuel  Guiitián Pallares,  Adminstrador  e Capelán  de Santa Catarina  , na parroquia de  Santa Mariña de Sárria.  3.-  Mosteiro de San Xulián de Samos, O.S.B. 

Estremas : " Ptincipiando a súa demarcación por Levante  no sitio das DEVESAS NOVAS  do que  segue  ao da NOGUEIRA, deste ao da PENA DA CENZA, de aquí ao MARCO PILÓN , de ali ao de FUMAIOR  , daquel ao do Sisto, de ali ao da FOZ e de ali volve fenecer á referida  situación das DEVESAS NOVAS."

"  Non poden  discretar  a Xurisdición  do Marqués de Viance,  e a que  pertence  á FUNDACIÓN DOS GUITIÁN está mista e exércea un só Xuiz..

O Mosteiro de Samos exercía xurisdición dentro destas estremas : " Empeza a Norde  na situación da NOGUEIRA   e desta  corta á que se di da PRESA, da que segue  pola chamada da REBOIRA, subindo á SERRA DA PENA  e situación de SETE FONTES, onde fenece".

Nota : A parroquia de San Salvador de Cesár, no eclesiástico, dependía do Arzobispado  de Santiago de Compostela ,  e a súa administración correspondía á Tenza de San Pedro de Portomarín". 

.....................................................................................................................................................................

                                      PARROQUIA DE SAN XULIÁN DE CHORENTE

 

.................................................................................................................................................................. 

                             PARROQUIA DE SANTA MARÍA DA PENA

                                         (  A PENA DE FROIÁN ) 

O Señorío particular correspondíalle á Condesa de Lemos- Marquesa de Sárria. , de Alonso de Mendoza e Lemos ( Señor de Castelo dos Infantes ) e do Real  Mosteiro de Samos , da Orde de San Bieito. 

A Marquesa de Sárria , rebibía de dous vasalos, pola renda de fanega  percibñía  2 ferrados de pan centeo e real e medio.  Alonso  Mendoza  percibía  24 reais de velido. E o Mosteiro de Samos  percibía 10 reais.

Estremas : " Principiando a demarcación  no MUIÑO DA RIBEIRA do que sobe ao MONTE DE MEZUR, de ali  vai ao PORTO DA VEIGA  e segue ao ARROXO deste nome  até a DEVESA DA RIBEIRA en cuxo sitio  entra no ARROXO DOS COUROIS ,  e por el até o MONTE DO MILLO e CAMIÑO DA CERCA ao  MARCO DE TRASTORIL.  e polo ARROXO DE FREIXEIRO  -a FONTE DO CAN, desta  á que pola CORTIÑA  pasa á de VALIÑAS , dende onde  volve ao do MUIÑO DA RIBEIRA",

 .......................................................................................................................................................................

                                  PARROQUIA DE SANTIAGO DA VEIGA

Parroquia de Señorío da Excma, Condesa de Lemos- ;Marquesa de  Sárria e do Mosteiro  de Samos, da Orde de San Bieito.  A Marqiuesa de Sárria  pola renda de fanegas  percibía  31 ferrados de pan centeo  e 26 reais e 26 maravedís.  O Mosteiro de Samos , polo dereito de loitosa,  uns 30 reais por ano,

Estremas : Principiaba a demarcación na MODORRA BRANCA  da cal segue  ao MARCO DAS MATELAS, deste á FONTE  DE CERXEDO,  de ali ao ARROXO DE RIBAS seguindo este  ate se introducir  no RÍO SÁRRIA  e por este abaixo até o POZO DA REZA,  do cal corta  ao MARCO DA TRAVE que a divide da de Santo Estevo de Lousadela , do cal segue pola CARREIRA DE FOLGUEIRÓN  até a POZA DAS CALDAS , dali ao AGRO DA GOLADA e ao PONTÓN  DA UZ  e dela á FONTE DAS GARZAS,  desta ao CANCELO chamado  de XOÁN LÓPEZ, deste ao sitio da VEIGA, no que entra no RÍO SÁRRIA   e torna río abaixo  até dar no ARROXO DE CABANAS  e segue á DEVESA DE GOLÁS  e dali á MODORRA BRANCA, primeira  demarcación " 

A parte pertencente  ao Mosteiro de San Xulián de Samos  O.S.B. tiña as seguintes estremas : " Principiando a Levante na MODORRA BRANCA   da que segue polo CAMIÑO REAL DA PONTE CARRACEDO  até a  CASA  que habita Matías RIBEIREGO, dende esta vai fenecer  ao ARROXO DE RODICELO , situación do MONTE DE PEDRA.

.................................................................................................................................................................... 

                          PARROQUIA DE SAN SALVADOR DE VILAR DE SÁRRIA 

O señorío partiucular estaba repartido entre : a )  A Excma, Condesa de Lemos, como Maquesa de Sárria. b).- O Excmo,  Señor  Conde de Maceda. c ).- Don Alonso  Mendoza e Lemos , veciño da  cidade de 

Lugo, como dono do Couto de Castelo dos Infantes., 

A Marquesa de Sárria, pola renda de fanegas, percibía en cada un ano 26 ferrados  e 26 reais de veludo. O Conde de Maceda ,por loitosa, recibía  de dous veciños , uns seis reais por ano.  O Señor de Castelo dos Infantes:  Outros 6 reais  por ano,, derivados da loitosa.

Estremas: "  Principiando a Levante  co COUSO  DA LAMA  DE ARROXO ;  do  cal segue polo ARROXO deste nome á CAMPA DE FONTE ARIZ, do cal segue ao ARROXO deste nome ao  sitio das TRES MODORRAS ; daquela ao  MARCO DE SU CERDÁN  ; deste pechando a Norte  á  PORTELA DOS  BRANCOS, e polo AGRO DA LENCE   á PRESA DOS CASCALLOS  que se acha no RÍO  SÁRRIA  arriba até a situación  da VEIGA PEQUENA , dende a cal  vai por tras da CORTIÑA DO CANEIRO  ao ARROXO  DO CAMPO DE VIGO  e polo sitio de RODIZ e polas CORTIÑAS DE PUMARIÑO  á CANCELA DA LAMA , que está aos  CASTROS DE SAN COSME, daqueles ao cume do MONTE DE CASTILLÓN,  e dali pola CORTIÑA DO BOSQUE ,  dali volve fenecer  ao referi<do COUSO DA LAMA DE ARROXO,  sinalado na primeira demarcación.

As estremas  entre a  Xuriidición do Conde  de Maceda   e á do Conde de  Lemos-Marquesa de Sárria, eran as seguintes:

" Principiando  no  MURO DA POZA DO  CARBALLAL , do que vai a outro que se  nomea da DEVESA ABERTA, de aquí ao de ESCONDULLO,  e deste vai fenecer ao sitio da denominación DOS CASTROS. (  Lugar de SAN COSME ou SAN COSMEDE DO CARBALLAL ).

As estremas  do Couto pettencente á Xurisdición do Señor de Castelo dos Infantes eran as seguintes.

" Perincipiando por Poñente no MARCO DO CASTAÑAL  do que segue  ao da CORGA DE ABAIXO, deste  ao que se nomea de TRAS DAS CORTIÑAS, daquel ao DAS CERDEIRa, e de ali a fenecer no MARCO DO CASTAÑAL na priomeira demarcación do termo desta Xurisción, que se acha no cetro da dita freguesís ( LUGAR DE MENDRÓS ). 

....................................................................................................................................................................