SÁRRIA : OS DÍAZ DE GUITIÁN ( 786 )

 SÁRRIA : OS DÍAZ DE GUITIÁN   (  786  )

                                                                                   LUCIANO MACÍA VÁZQUEZ

Este antigo e noble apelido tivo a súa orixe na comarca de Sárria, no lugar de Guitián, onde houno unha importante Casa hoxe desaparecida. Da Casa de Guitián pasou o apelido ao Pazo de San Sadurniño . Ambas dúas casas ( Guitián e San Sadurniño ) permaneceron  unidas durante bastante tempo.

O apelido DÍAZ DE GUITIÁN  entrou na maior parte das casas importantes de Sárria, Lemos, Neira de Xusá e outras bisbarras.

                       A esta familia pertenceron :  

ANTONIO DÍAZ DE GUITIÁN , " O Vello,  fillo de Fernán Díaz de Guitián e da súa muller  Inés  Ares de Guitián  ( chamada  Inés Ares de Bascos  ? ou Balboa   )   que era filla de Rodrigo  de Páramo , Meiriño da Somoza Maior de Lemos ,  e da súa muller Leonor Díaz de Guitián .

ANTONIO DÍAZ DE GUITIÁN, " O Vello ", ,estivo casado  con MILIA VÁZQUEZ DE QUIROGA, filla de Pedro Díaz de Sárria e  da súa muller  Xoana Vázquez de Piñeiro.

O citado Antonio Díaz de Guitián  outorgou testamento , en Sárria  en 6 de novembro de 1582,  perante Gómez Ares, escribán. Funda un importante maorazgo . Dispón, entre outras cousas,  que as súas roupas de vestir  sexan repartidas entre os fidalgos pobres  dos arredores da vila.  Dota unha cama para o hospital de  Sárria . Ordena que se faga un retábulo para a  igrexa de San Salvador de Sárria , onde ten sepultura propia,  dispoñendo  se realicen varias obras  na dita igrexa, entre elas  o alargamento da tribuna.  Ordena que no retábulo  se poñan as súas armas  e as da súa muller e se sustitúa  a pedra de armas da súa sepultura  por outra na que deben figurar as seguintes arma: " Unha cerva atada a un carballo  que me ven por  Gonzalo Blanco  ( ou Blanes de Cervela )  e de Aldara López  a súa muller , e poñan as  armas de  Rodrigo  de Páramo e Guitián ,  avó meu,  que é un gavián  nunha alcándara con unha luva colgada , e poñan máis as armas que me veñen por Fernán Díaz de Guitián e Inés Arias de Bascuas ( ou Balboa )  a súa muller que están enterrados  en San Martiño de Louseiro  e son a cerva e seis dados , armas dos Guitiáns   e unha cruz e un león  pola dita Inés Ares de Bascos". O citado Antonio Díaz de Gutián " O Vello" e a súa  muller  Milia Vázquez de  Quiroga  tiveron os seguintes fillos, cando menos :

1º.- O Licenciado XOÁN DÍAZ DE GUITIÁN,  cura de San Salvador de Sárria, que instituiu  unha  fundación chamada "OBRA PÍA DOS GUTIÁNS" da que participaron  moitas señoras de importantes casas da comarca.

2º.-  XOANA PÉREZ PIÑEIRO,  chamada tamén " Xoana  de Quiroga", casada en primeiras nupcias  co Licenciado Diego Fernández de Cedrón  e en segundas con don Álvaro  de Villaseu e Ribadeneira . Do primeiro  tiveron ao Licenciado  Antonio Díaz de Guitián e Cedrón , que casou con dona María Mariñas e Quiroga , da que non tivo sucesión . Dona María casou  en segundas nupcias  con Xoán Saco de Quiroga. señor de Bóveda, sen sucesión.

A principios  do século XVII  vivía ANA  DÍAZ DE GUITIÁN E ARMESTO  casada con Diego Sánchez Somoza, Alcalde Ordinario de Sárria  en 1617. Ambos dous foron pais de :

1º.- MARÍA  DÍAZ DE ARMESTO E GUTIÁN  que se acolle aos beneficios  da Fundación dos Díaz de Guitián, para casar con Diego Sánchez de Balboa e Orozco , fillo de X  González de Balboa e de Inés Valcarce , fidalgos veciños de Lier.

2º.- LEONOR DÍAZ DE GUITIÁN E ARMESTO , na  que o Licenciado  Diego de Valcarce  e Quiroga    tivo  a don Xoán de Valcarce e Quiroga  , casado  con dona Beatriz de Bolaño  e Ribadeneira , filla do capitán  Xoán de Pedraza  e Figueroa  e da súa  muller dona Francisca  de Bolaño  e Pimentel . De don  Xoán de Valcarce  e Quiroga   e dona Beatriz  de Bolaño e Ribadeneira  descende unha rama dos MACÍA DE NEIRA.

                                                 **************************

O Licenciado  DIEGO DÍAZ DE GUITIÁN  foi Alcalde Maior de Pontedeume polo Conde de Lemos e era, segundo se le nunha información descendente da  Casa de Guitián no Marquesado de Sárria . Estivo casado con Antonia de Quiroga e Losada , da Casa  de  Castros na terra de Quiroga  e ambos dous tiveron  a dona Francisca de Lsada , natural de Santo Estevo de Grixalba  ( ? Non será  Eirexalba )   no Bispado de Lugo . Neto de  don Diego e dona Antonia  foi don Francisco de Sejas e Losada , Arcebispo de Santiago.

                                                 ****************************

ELVIRA DÍAZ DE GUITIÁN , máis coñecida como  "Elvira de Almansa,  foi a terceira muller  de Domingos  Fernández de Barrio e Estrada , Señor de Cabezais  e da Casa.Torre do Barrio.O matromonio tivo entre outros  a dona María de Losada e Valcarce  , casada con Antonio López de Arm esto, sucesor  na Casa de Castragude , en San  Cristovo da Cervela , actual concello do Incio , cuxo derradeiro propietario  descendente dos antigos donos  foi don LUCIANO MACÍA DE LA VEGA

                                                 ***************************

En 1650  vivía  PEDRO  GONZÁLEZ DE GUITIÁN  e o seu irmán  RODRIGO DÍAZ DE GUITIÁN , crego.  O primeiro estivo casado con  dona María Ares de Valcarce  e Baamonde ,  veciños de San Cosme de Fiolleda ; filla deste matrimonio  foi dona ANTONIA DÍAZ DE GUITIÁN , casada  co Licenciado  don Agostiño  Pardo Cacho e Ribadeneira.

                                                *************************

ÁLVARO  DÍAZ DE GUITIÁN  foi a mediados do século XV SEÑOR DO COUTO E PAZO DE SAN SADURNIÑO  DE FROIÁN, en terras de Sárria. Foi un dos seus fillos   NUNO ÁLVAREZ DE GUITIÁN , Mestrescola  da catedral de Ourense .Está enterrado no Convento  de Mercedarios de Sárria ,  antigamente Mosteiro da Madalena.

                                               ************************** 

CATARINA DÍAZ DE GUiTIÁN ,  a mediados do  século XVI,  estaba casada  co capitán ARES MACÍA  ( tamén chamado Ares González )  que co seu irmán Gonzalópez de  Castragude eran moradores ben Castragude   en 1553 e  antes de 1536  Ares Macía  e a súa muller Catarina Díaz de Guitián tiveron a :

1.- GREGORIO DÍAZ DE  GUTIÁN

2.- XOÁN LÓPEZ DE GUITIÁN

3.-  PEDRO DÍAZ DECASTGRAGUDE

4.-  DIEGO DÍAZ DE GUITIÁN, tivo unha filla  chamada CATARINA DÍAZ DE GUITIÁN. 

A CATARINA DÍAZ DE GUITIÁN,  casada con Ruy López de Saavedra , Alcalde Ordinario de Sárria,  da Casa Grande de Sárria . O matrimonio tivo, cando menos a :

1.-  María López de Saavedra

a).-  ANTONIO DE SAAVEDRA E GUITIÁN

b ).-  XOANA DE SAAVEDRA E GUITIÁN 

1.-  Dona María de Gayoso  Saavedra e Guitián

2.-  Don Francisco de Gayoso e Taboada

3.-  Dona Dionisia de  Quiroga e Correa

4.-  Don Antonio Taboada

5.- Dona Mónica de Gayoso  e GUITIÁN

6.-  Dona Madalena de Quiroga

7.-  Dona Sabela González de Taboada

8.- Dona  Inés Álvarez de Quiroga

                         Todos eran menores de idade en  1617

c) .-  CATARINA DE SAAVEDRA E GUITIÁN

d ).- O bacheler  AMARO DÍAZ DE GUITIÁN . Crego. Vivía  en 1630

Algunhas das señoras citadas   solicitaron e obtiveron  o benedicio da Fundación  dos Díaz  de Guitián      ( *  ) . como  parentes achegadas ( sobriña di nalgún documento ) do fundador-

                                (  * )   " Obra Pia dos Díaz de Guitián", que compartía espazo coa Tulla dos Díaz de Guitián, para axuda de pobres,  na casa e cámara  para pousada de cregos pasaxeiros que había na actual casa número 16 da Rúa Maior )

                                                        *****************************

DONA MARÍA DE VALCARCE E GUITIÁN 

                                                      ******************************

Dos DÍAZ DE GUITIÁN  DA CASA DAS CASDÓNIGAS

SANTA MARIA DE POL

TREBOLLE

CADOALLA ( BECERREÁ )

PERUCO

MORINOS

MORGADE

SANTA ICÍA DE FROIÁN ( FREÁN )

CASA DE CEDRÓN

CASASOLA

VILAESTEVA DE HERDEIROS

VILAPEDRE

RONFE

SARRIA

SAN FIZ DE REIMÓNDEZ

CASA GRANDE DE SÁRRIA

REQUEIXO

LÁNCARA

SANTA MARÍA DE FRANCOS

SAN LOURENZO DE SUAR

CASTRAGUDE

CASTRAGUDE

TOR 

OUSENDE

RUBIÁN DE CIMA

SAN MIGUEL DE VILA DE MOUROS

OUSENDE

SAN XOÁN DE SABENCOS

VILASANTE

SAN MARTIÑO DE RÍO 

LUGAR DE VALES

SAN XOÁN DE NOCEDA

PARROQUIA DE SAN MAMEDE DE VILASOUTO

PARROQUIA DE SAN XOÁN DE BARDAOS

SAN CRISTOVO  DA CERVELA

SAN FIZ DE LAPA

SAN MARTIÑO DE VILELOS

SANTA MARÍA DE BAAMORTO

SAN COSME DE FIOLLEDA 

SANTA MARÍA DE BAAMORTO

SANTALLA DE TEILÁN

SANTIAGO DE RUBIÁN

SAN XOÁN DE REMESAR

SANTIAGO DE  NESPEREIRA . LUGAR DE LAMAS.-  Dona María  Rosa e  Catarina   Somoza Guitián   Balboa Rivera  , irmás,   veciñas da dita freguesía ,  fillas de Francisco  López do Candedo , escribán da Súa Maxestade  e veciño da dita freguesía  e de dona  María Somoza   Guitián Rivera   e Balboa , agora defunta, e netas pola súa nai  de Sabela Somoza Guitián Rivera  e Balboa  , veciña qye foi da Granxa da Veiga ? , e bisneta   de Álvaro López Somoza e Guitián  , descendente da Casa e Granxa da Abelleira  e de Mariana de   Balboa Rivera   e Reimóndez, descendente da Casa de Lagos e Casanova  e veciños que foron da Ribeira  en Santalla de  Toimil.

                                                                   FIN

************************************************************************************ 

 

                                               **************************